शिवदूतगमनानन्तरं शङ्खचूडस्य तुलसीसम्भाषणं युद्धप्रस्थान-तत्परता च / After Śiva’s Messenger Departs: Śaṅkhacūḍa’s Counsel with Tulasī and Readiness for War

Verse 1

व्यास उवाच । विधितात महाबुद्धे मुने जीव चिरं समाः । कथितं सुमहच्चित्रं चरितं चन्द्रमौलिनः

ヴィヤーサは言った。「然り、智慧大なる牟尼よ。汝は久しく長寿を得よ。汝は月を頂く主（シヴァ）の、きわめて偉大にして不思議なる聖なる物語を語り終えた。」

Verse 2

शिवदूते गते तत्र शङ्खचूडश्च दानवः । किं चकार प्रतापी स तत्त्वं वद सुविस्तरम्

シヴァの使者がそこへ去ったのち、勇猛なる魔族シャṅカチューダは何をしたのか。真実の次第を、余すところなく詳しく語れ。

Verse 3

सनत्कुमार उवाच । अथ दूते गते तत्र शंखचूडः प्रतापवान् । उवाच तुलसीं वार्तां गत्वाभ्यंतरमेव ताम्

サナトクマーラは言った。使者がそこを去るや、勇猛なるシャṅカチューダは奥の間へ入り、その件をトゥラシーに語りかけた。

Verse 4

शङ्खचूड उवाच । शम्भुदूतमुखाद्देवि युद्धायाहं समुद्यतः । तेन गच्छाम्यहं योद्धुं शासनं कुरु मे ध्रुवम्

シャṅカチューダは言った。「おおデーヴィーよ、シャンブ（シヴァ）の使者の口より戦いへと召され、我はすでに備え整えた。ゆえに我は赴きて戦わん—我に揺るがぬ命と教えを授けたまえ。」

Verse 5

इत्येवमुक्त्वा स ज्ञानी नानाबोधनतः प्रियाम् । क्रीडां चकार हर्षेण तमनादृत्य शंकरम्

このように語り終えると、自らを「賢者」と称するその者は、愛しき妻をさまざまに教え諭したのち、シャンカラ（主シヴァ）を顧みることなく、歓喜して彼女と戯れ始めた。

Verse 6

तौ दम्पती चिक्रीडाते निमग्नौ सुखसागरे । नानाकामकलाभिश्च निशि चाटुशुतैरपि

その夫婦はともに戯れ、安楽の海に沈むかのようであった。夜には多くの恋の技と、甘くなだめる言葉とによっても歓びを味わった。

Verse 7

ब्राह्मे मुहूर्त उत्थाय प्रातःकृत्यं विधाय च । नित्यकार्यं च कृत्वादौ ददौ दानमनंतकम्

ブラーフマ・ムフールタに起き、朝の作法を修めた。さらにまず日々の務めを果たし終えると、尽きることなき布施を施した。

Verse 8

पुत्रं कृत्वा च राजेन्द्रं सर्वेषु दान वेषु च । पुत्रे समर्प्य भार्यां च स राज्यं सर्वसंपदम्

王の中の最勝者よ。彼は子を王として立て、あらゆる布施を整え、さらに妻さえも子に託し、国とすべての繁栄を譲り渡した。かくして世の絆を捨て、より高き道へ進む備えをした。

Verse 9

प्रियामाश्वासयामास स राजा रुदतीं पुनः । निषेधतीं च गमनं नाना वार्तां प्रकथ्य च

その王は、泣き伏す愛しき妃をふたたび慰めた。さらに去ろうとするのを制し、さまざまな事柄を語って、彼女の心を鎮めようとした。

Verse 10

निजसेनापतिं वीरं समाहूय समादृतः । आदिदेश स सनद्धस्संग्रामं कर्तुऽमुद्यतः

彼は敬意をもって自軍の勇猛なる将帥を召し寄せ、全身を武具で固め、戦いに臨む決意のもとに命を下した。

Verse 11

शंखचूड उवाच । अद्य सेनापते वीरास्सर्वे समरशालिनः । संनद्धाखिलकर्माणो निर्गच्छंतु रणाय च

シャンカチューダは言った。「今日、軍の将よ。戦に巧みなすべての勇士たちが、あらゆる務めを整え武具を備えて、戦場へ進み出よ。」

Verse 12

दैत्याश्च दानवाः शूरा षडशीतिरुदा युधाः । कंकानां बलिनां शीघ्रं सेना निर्यांतु निर्भयाः

「勇猛なるダイティヤとダーナヴァ――八万六千の戦士たちよ。強きカンカの軍勢として、速やかに、恐れなく戦へ進め。」

Verse 13

पञ्चाशदसुराणां हि निर्गच्छंतु कुलानि वै । कोटिवीर्याणि युद्धार्थं शम्भुना देवपक्षिणा

まことに、五十のアスラの諸氏族よ進み出よ――千万の力を備え――デーヴァの側に立つシャンブ（Śambhu）に対する戦のために。

Verse 14

संनद्धानि च धौम्राणां कुलानि च शतं द्रुतम् । निर्गच्छंतु रणार्थं हि शम्भुना मम शासनात्

また、武装を整えたドゥァウムラ（Dhaumra）の百の氏族よ、速やかに戦場へ出よ――シャンブ（Śambhu）の名において下す、我が命令により。

Verse 15

कालकेयाश्च मौर्याश्च दौर्हृदाः कालकास्तथा । सज्जा निर्यान्तु युद्धाय रुद्रेण मम शासनात्

カーラケーヤ族、マウリヤ族、ダウルフリダ族、そしてカーラカ族も皆、備えを整え戦へ出よ――ルドラの御名において発せられた、我が命令によって。

Verse 16

सनत्कुमार उवाच । इत्याज्ञाप्यासुरपतिर्दानवेन्द्रो महाबलः । निर्जगाम महासैन्यः सहस्रैबहुभिर्वृतः

サナトクマーラは語った。「かく命を下すや、アスラの主にしてダーナヴァの大首領、無比の大力を具えた者は、幾千もの従者に囲まれ、広大なる軍勢とともに進軍した。」

Verse 17

तस्य सेनापतिश्चैव युद्धशास्त्रविशारदः । महारथो महावीरो रथिनां प्रवरो रणे

またその総大将は、戦の学に通暁する者であった――名高き大車戦士（マハーラタ）、剛勇の英雄にして、戦場における車戦の士の第一人者である。

Verse 18

त्रिलक्षाक्षौहिणीयुक्तो मांडल्यं च चकार ह । बहिर्बभूव शिबिराद्रणे वीरभयङ्करः

三ラクシャのアクシャウヒニー軍を擁して、彼は円陣の戦列を結んだ。ついで陣営を出て戦場に現れるや、敵方の勇士らにとって恐るべき存在となった。

Verse 20

रत्नेन्द्रं सारनिर्माणं विमानमभिरुह्य सः । गुरुवर्गं पुरस्कृत्य रणार्थं प्रययौ किल । पुष्पभद्रानदीतीरे यत्राक्षयवटः शुभः । सिद्धाश्रमे च सिद्धानां सिद्धिक्षेत्रं सुसिद्धिदम्

彼は、最上の精髄と王者の宝玉で造られた輝かしきヴィマーナに乗り、尊き長老と師たちを先頭に立てて、まことに戦のため出立した。プシュパバドラ―河のほとり、吉祥なるアクシャヤ・ヴァタ（不滅の菩提樹＝バニヤン）が立つ所へ、さらにシッダたちのシッダ―シュラマへ赴いた――そこは真の成就を授ける、よく成った聖なる霊地である。

Verse 21

कपिलस्य ततः स्थानं पुण्यक्षेत्रे च भारते । पश्चिमोदधिपूर्वे च मलयस्य हि पश्चिमे

そののち、カピラの聖なる住処は聖地バーラタにあり、西の大海の東、マラヤ山の西に位置し、功徳をもたらす巡礼の地として崇められる。

Verse 22

श्रीशैलोत्तरभागे च गंधमादनदक्षिणे । पंचयोजनविस्तीर्णं दैर्घ्ये शतगुणस्तथा

シュリーシャイラの北方、ガンダマーダナの南方に、一帯の地がある。幅は五ヨージャナ、長さはその百倍である。

Verse 23

शुद्धस्फटिकसंकाशा भारते च सुपुण्यदा । पुष्पभद्रा नदी रम्या जलपूर्णा सरस्वती

バーラタには、清らかな水晶のように輝き、大いなる功徳を授ける麗しき河プシュパバドラーがある。彼女こそ、常に水満ちるサラスヴァティーである。

Verse 24

लवणोदधिप्रिया भार्या शश्वत्सौभाग्यसं युता । सरस्वतीसंश्रिता च निर्गता सा हिमालयात्

彼女は塩の大海に愛される妃、常に尽きぬ吉祥を具え、ヒマラヤより出でて、聖なるサラスヴァティーの流れに帰依した。

Verse 25

गोमंतं वामतः कृत्वा प्रविष्टा पश्चिमोदधौ । तत्र गत्वा शंखचूडः शिव सेनां ददर्श ह

ゴーマンタ山を左にして彼は西の大海へ入った。そこに至り、シャンカチューダはまことに主シヴァの軍勢を目の当たりにした。

Verse 34

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडयात्रावर्णनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

かくして、尊き『シヴァ・マハープラーナ』第二巻「ルドラ・サンヒター」第五部「ユッダ・カーンダ」における、「シャンカチューダの遠征の叙述」と題する第三十四章はここに終わる。