Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 11

शिवतेजसः समुद्रे बालरूपप्रादुर्भावः (Śiva’s Tejas Manifesting as a Child in the Ocean)

देवा ऊचुः । लोकाधीश सुराधीश भयन्नस्समुपस्थितम् । तन्नाशय महायोगिञ्जातोयं ह्यद्भुतो रवः

devā ūcuḥ | lokādhīśa surādhīśa bhayannassamupasthitam | tannāśaya mahāyogiñjātoyaṃ hyadbhuto ravaḥ

諸天は言った。「おお、諸世界の主、神々の主よ。恐れが我らに迫り、眼前に立っております。大いなるヨーギンよ、これを払い給え――まことに、この驚くべき咆哮が起こったのです。」

देवाःthe gods
देवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) / परोक्षभूत (perfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन
लोक-अधीशO lord of the worlds
लोक-अधीश:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अधीश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति (vocative/सम्बोधन), एकवचन
सुर-अधीशO lord of the gods
सुर-अधीश:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + अधीश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति, एकवचन
भयम्fear
भयम्:
कर्ता (Karta/Subject of ‘समुपस्थितम्’)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (Recipient/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (genitive), बहुवचन; सर्वनाम (our/to us—contextually ‘for us’)
समुपस्थितम्has arisen / has come upon
समुपस्थितम्:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicative participle)
TypeVerb
Rootसम्-उप√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘भयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तत्that
तत्:
कर्म (Karma/Object of ‘नाशय’)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘तत्’ = ‘that (fear)’
नाशयdestroy
नाशय:
क्रिया (Kriyā/Verb; command)
TypeVerb
Root√नश् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थक/imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
महायोगिन्O great yogin
महायोगिन्:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमहायोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति, एकवचन
जातःhas arisen, has been born
जातः:
विधेय (Predicative participle)
TypeVerb
Root√जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘रवः’ इत्यस्य विशेषणम्
अयम्this
अयम्:
कर्ता (Karta/Subject; with ‘रवः’)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपातार्थ (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: indeed)
अद्भुतःwonderful, astonishing
अद्भुतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa of ‘रवः’)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘रवः’ इत्यस्य विशेषणम्
रवःsound, roar
रवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

The Devas (celestial gods)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Type: stotra

S
Shiva

FAQs

It portrays the Devas taking śaraṇāgati (refuge) in Shiva as Lokādhiśa and Mahāyogin, showing that fear and ominous disturbances are pacified by turning to the supreme Lord who governs and harmonizes all forces.

The Devas address Shiva in personal, Saguna terms—Lord of worlds and gods—mirroring how devotees approach the Śiva-liṅga as the accessible form of the transcendent Pati who removes भय (fear) and restores cosmic order.

A practical takeaway is protective japa and surrender—reciting the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with steady breath, optionally with vibhūti (Tripuṇḍra) and rudrākṣa, praying for fearlessness and inner steadiness.