Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 46

कैलासमार्गे शङ्करस्य परीक्षा — Śiva Tests the Approachers on the Kailāsa Path

Devanagari script

क्षेप्तुमन्यत्र देवेश स्वतेजोऽत्युग्रमर्हसि । उद्धर्तस्सर्वभक्तानां समुद्धर पुरंदरम्

Transliteration

kṣeptumanyatra deveśa svatejo'tyugramarhasi | uddhartassarvabhaktānāṃ samuddhara puraṃdaram

Translation

おお神々の主よ、あまりに激烈なる御神威を他所へ向け給え。汝はすべてのバクタの救済者、ゆえにプランダラ（インドラ）を起こし救い給え。

Word by Word

• क्षेप्तुम्: to cast/throw
• क्षेप्तुम्: Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
• Type: Verb
• Root: क्षिप् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive); ‘to throw/cast’

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्ययम् (adverb: elsewhere)

• देवेश: O Lord of gods
• देवेश: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (षष्ठी: देवानाम् ईशः); पुल्लिङ्गः; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचनम्

• स्व-तेजः: your own energy/splendour
• स्व-तेजः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (‘स्वं तेजः’); नपुंसकलिङ्गः; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्

• अति-उग्रम्: exceedingly fierce
• अति-उग्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अति (अव्यय/उपसर्ग) + उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्; ‘तेजः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• अर्हसि: you are able/you ought
• अर्हसि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (Present); परस्मैपदम्; मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्

• उद्धर्तः: (you are) the rescuer
• उद्धर्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: उद् + हृ (धातु)
• Form: तृच्-प्रत्ययान्त (agent noun/कर्तृवाचक); पुल्लिङ्गः; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; ‘one who lifts up/rescues’

• सर्व-भक्तानाम्: of all devotees
• सर्व-भक्तानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः (‘सर्वे भक्ताः’); पुल्लिङ्गः; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचनम्

• समुद्धर: rescue / lift up
• समुद्धर: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + उद् + हृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative); परस्मैपदम्; मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्

• पुरंदरम्: Purandara (Indra)
• पुरंदरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरंदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्; इन्द्रस्य नाम

Speaker

A deity/attendant addressing Lord Shiva in the battle narrative (Yuddhakhaṇḍa context)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Rudra

Mantra Metadata

Type: stotra

Characters & Entities

• Shiva
• Indra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Shiva’s role as the ultimate refuge (Pati) whose fierce power is guided by compassion—his defining mark is protecting devotees and restoring dharma, even amid battle.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It supports Saguna Shiva-bhakti: devotees approach Shiva as a personal Lord who actively intervenes to protect. Linga-worship similarly centers on surrender to Shiva’s grace that governs even his terrifying, world-transforming energy.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is śaraṇāgati (seeking refuge) through Shiva-japa—especially the Panchakshara “Om Namaḥ Śivāya”—prayed with the attitude that Shiva redirects all harsh forces and grants protection to the devoted.