सतीप्राप्तिविषये ब्रह्मरुद्रसंवादः | The Brahmā–Śiva Dialogue on Attaining Satī

Verse 1

नारद उवाच । रुद्रपार्श्वे त्वयि गते किमभूच्चरितं ततः । का वार्ता ह्यभवत्तात किं चकार हरः स्वयम्

ナーラダは言った。「愛しき者よ、ルドラ（シヴァ）の御側へ行った後、何が起こったのか。そこでどのような知らせが生じ、そしてハラご自身は何をなされたのか。」

Verse 2

ब्रह्मोवाच । अथाहं शिवमानेतुं प्रसन्नः परमेश्वरम् । आसदं हि महादेवं हिमवद्गिरिसंस्थितम्

ブラフマーは言った。「そのとき心は澄みわたり、至上主なるシヴァをお迎えするために出立した。まことに私は、ヒマラヤの山に住まわれるマハーデーヴァの御許へ近づいた。」

Verse 3

मां वीक्ष्य लोकस्रष्टारमायांतं वृषभध्वजः । मनसा संशयं चक्रे सतीप्राप्तौ मुहुर्मुहुः

世界の創造者たる私が近づくのを見て、牛を旗印とするヴリシャバドヴァジャ（シヴァ）は、サティーを得ることについて心中に幾度も疑いを起こした。

Verse 4

अथ प्रीत्या हरो लोक गतिमाश्रित्य लीलया । सत्या भक्त्या च मां क्षिप्रमुवाच प्राकृतो यथा

そのときハラは喜び、戯れの恩寵によって世間の常人のような振る舞いをとり、サティーの真実の帰依に動かされて、私にすみやかに語りかけた。

Verse 5

ईश्वर उवाच । किमकार्षीत्सुरज्येष्ठ सत्यर्थे त्वत्सुतस्स माम् । कथयस्व यथा स्वांतं न दीर्ये मन्मथेन हि

イーシュヴァラ（主シヴァ）は言った。「神々の中の最勝者よ、真実のために、そなたの子は私に何をしたのか。胸の内のままに語れ。まことに私は、欲神マンマタによって揺らぎも砕けもしない。」

Verse 6

धावमानो विप्रयोगो मामेव च सतीं प्रति । अभिहंति सुरज्येष्ठ त्यक्त्वान्यां प्राणधारिणीम्

おお神々の長老よ、この奔り来る離別の苦しみは、ただ我に—そしてサティにも—打ちかかる。なお命を保つ他の者すべてを捨て、われら二人の上にのみ落ちるのだ。

Verse 7

सतीति सततं ब्रह्मन् वद कार्यं करोम्यहम् । अभेदान्मम सा प्राप्या तद्विधे क्रियतां तथा

「おおブラフマーよ、『サティー、サティー』と絶えず唱えなさい。私はなすべきことをなそう。彼女は私と別のものではないので、私が得るべきものである。それゆえ、そのための適切な手段を整えなさい。」

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इति रुद्रोक्तवचनं लोकाचारसुगर्भितम् । श्रुत्वाहं नारदमुने सांत्वयन्नगदं शिवम्

ブラフマーは言った。「おお、賢者ナーラダよ、世俗の行いの礼法に深く満ちたルドラの言葉を聞いて、私は非の打ち所のない主シヴァを慰めようとした。」

Verse 9

ब्रह्मोवाच । सत्यर्थं यन्मम सुतो वदति स्म वृषध्वज । तच्छ्रणुष्व निजासाध्य सिद्धमित्यवधारय

ブラフマーは言った。「おお、ヴリシャドヴァジャ（牡牛を旗印とするシヴァ）よ。わが子の語ったことは、まことに真実の意義を備えている。それを聴き、これこそ汝自身の失われぬ成就の手段であり、すでに確定したものと知れ。」

Verse 10

देया तस्मै मया पुत्री तदर्थं परिकल्पिता । ममाभीष्टमिदं कार्यं त्वद्वाक्यादधिकं पुनः

「我は彼に娘を授けよう。娘はまさにその目的のために定められている。この務めは我が心の願い—まことに、改めて言えば、汝の言葉にも増して切実である。」

Verse 11

मत्पुत्र्याराधितश्शंभुरेतदर्थं स्वयं पुनः । सोप्यन्विष्यति मां यस्मात्तदा देया मया हरे

「この目的のためにこそ、我が娘はシャンブ（Śambhu）を礼拝してきた。ゆえに主ご自身が再び我を訪ね求めて来られよう。主が我を探し来られるゆえ、ああハリよ、その時こそ我は（娘を）主に捧げ与える。」

Verse 12

शुभे लग्न सुमुहूर्ते समागच्छतु सोंतिकम् । तदा दास्यामि तनयां भिक्षार्थं शंभवे विधे

「吉祥なるラグナと、最もめでたいムフールタが到来せよ。その時、創造主ヴィダータたるブラフマーよ、托鉢の行者として願い求めたシャンブに応えて、我が娘を授けよう。」

Verse 13

इत्युवाच स मां दक्षस्तस्मात्त्वं वृषभध्वज । शुभे मुहूर्ते तद्वेश्म गच्छ तामानयस्व च

かくしてダクシャは我に告げた。「ゆえに、牡牛を旗印とする御方（ヴリシャバドヴァジャ）よ、吉祥のムフールタにその家へ赴き、彼女をここへ連れて来よ。」

Verse 14

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा मम वचो लौकिकी गतिमाश्रितः । उवाच विहसन्रुद्रो मुने मां भक्तवत्सलः

ブラフマーは言った。「かくして我が言葉を聞くや、ルドラは世俗の振る舞いを仮に取り、微笑みつつ我に語った、聖仙よ。彼は常に帰依者を慈しむ御方であるからだ。」

Verse 15

रुद्र उवाच । गमिष्ये भवता सार्द्धं नारदेन च तद्गृहम् । अहमेव जगत्स्रष्टस्तस्मात्त्वं नारदं स्मर

ルドラは言った。「われは汝とともに、さらにナーラダともに、あの家へ赴こう。われこそ唯一の世界の創造主である。ゆえにナーラダを念じ、呼び求めよ。」

Verse 16

मरीच्यादीन् स्वपुत्रांश्च मानसानपि संस्मर । तैः सार्द्धं दक्षनिलयं गमिष्ये सगणो विधे

「マリーチをはじめ他の聖仙たちを—汝の子ら、心より生まれし子らをも—念じよ。創造主ヴィデー（ブラフマー）よ、彼らとともに、われは我がガナを率いてダクシャの住処へ赴く。」

Verse 17

ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञप्तोहमीशेन लोकाचारपरेण ह । संस्मरं नारदं त्वां च मरीच्यदीन्सुतांस्तथा

ブラフマーは言った。「世の作法の正しい秩序を守護する主の命を受け、私は出立した。ナーラダと汝、またマリーチらの子ら、さらに他の聖仙たちを想い起こしつつ。」

Verse 18

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे कन्यादानवर्णनो नामाष्टादशोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』第二巻、第二（ルドラ）サンヒター、第二部サティー・カンダにおける「カニヤーダーナ（乙女の授与の儀）の叙述」と名づけられた第十八章は終わる。

Verse 19

विष्णुस्समागतस्तूर्णं स्मृतो रुद्रेण शैवराट् । सस्वसैन्यः कमलया गरुडारूढं एव च

ルドラに想起されるや、ヴィシュヌはただちに来臨した――シヴァに帰依する至高の王なる主として――自らの軍勢を伴い、カマラー（ラクシュミー）を従え、ガルダに乗って。

Verse 20

अध चैत्रसिते पक्षे नक्षत्रे भगदैवते । त्रयोदश्यां दिने भानौ निगच्छत्स महेश्वरः

ついで、チャイトラ月の闇の半月において、守護神をバガとする宿のもと、月の十三日、太陽が進みゆく時、マハーデーヴァ（至上の主）は出立した。

Verse 21

सर्वैस्सुरगणैस्सार्द्धं ब्रह्मविष्णु पुरस्सरैः । तथा तैर्मुनिभिर्गच्छन् स बभौ पथि शंकरः

あらゆる神々の群れに伴われ、先頭にはブラフマーとヴィシュヌが立ち、さらに諸牟尼の聖仙も随従して、シャンカラは道を進み、神妙なる光輝を放っていた。

Verse 22

मार्गे समुत्सवो जातो देवादीनां च गच्छताम् । तथा हरगणानां च सानंदमनसामति

道中、進みゆく神々と諸々の天上の者たちの間に大いなる祝祭が起こった。ハラの眷属の群れもまた、心に歓喜を満たして同様であった。

Verse 24

ततः क्षणेन बलिना बलीवर्देन योगिना । स विष्णुप्रमुखः प्रीत्या प्राप दक्षालयं हरः

やがて一瞬のうちに、主ハラは—大いなる力を備え、ヨーガの主にして、剛なる牡牛に乗り—慈愛の歓びをもって、ヴィシュヌと諸天の首座を伴い、ダクシャの館へと到着した。

Verse 25

ततो दक्षो विनीतात्मा संप्रहृष्टतनूरुहः । प्रययौ सन्मुखं तस्य संयुक्तस्सकलैर्निजैः

そのときダクシャは、心をへりくだらせ、歓喜に身の毛もよだつほどで、身内の者すべてを伴い、彼に面と向かって会うために迎え出た。

Verse 26

सर्वे सुरगणास्तत्र स्वयं दक्षेण सत्कृताः । पार्श्वे श्रेष्ठं च मुनिभिरुपविष्टा यथाक्रमम्

そこで、神々の群れはすべてダクシャによって自らもてなされた。聖者たちもまた、しかるべき順序に従って、彼の傍らの最も優れた席に座った。

Verse 27

परिवार्याखिलान्देवान्गणांश्च मुनिभिर्यथा । दक्षस्समानयामास गृहाभ्यंतरतश्शिवम्

神々、従者たち、そして聖者たちをすべて集めた後、ダクシャは偉大な予見者にふさわしい作法で、シヴァを家の奥の間へと案内した。主（パティ）であるシヴァは、世俗の名誉や不名誉を常に超越しているのであるが。

Verse 28

अथ दक्षः प्रसन्नात्मा स्वयं सर्वेश्वरं हरम् । समानर्च विधानेन दत्त्वासनमनुत्तमम्

そして、心を満たされたダクシャは、万物の主であるハラ（シヴァ）を適切な儀式に従って自ら崇め、比類なき名誉ある座を捧げた。

Verse 29

ततो विष्णुं च मां विप्रान्सुरान्सर्वान्गणांस्तथा । पूजयामास सद्भक्त्या यथोचितविधानतः

それから彼は、しかるべき順序に従い、ヴィシュヌと我（シヴァ）をはじめ、ブラーフマナたち、すべてのデーヴァ、そしてガナたちを、真実のバクティをもって、正しい儀礼に則り礼拝した。

Verse 30

कृत्वा यथोचितां पूजां तेषां पूज्यादिभिस्तथा । चकार संविदं दक्षो मुनिभिर्मानसैः पुनः

しかるべき供物と敬意をもって、かの尊ぶべき聖仙たちへの礼拝を正しく成し遂げたのち、ダクシャは再び、心より生まれた（マーナサ）仙人たちと正式な協議と熟慮に入った。

Verse 31

ततो मां पितरं प्राह दक्षः प्रीत्या हि मत्सुतः । प्रणिपत्य त्वया कर्म कार्यं वैवाहिकं विभो

そのときダクシャ—わが子—は、愛情をもって父である私に申し上げた。「大主よ、恭しく礼拝してのち、婚礼の儀礼を執り行うべきです。」

Verse 32

बाढमित्यहमप्युक्त्वा प्रहृष्टैनांतरात्मना । समुत्थाय ततोऽकार्षं तत्कार्यमखिलं तथा

私も「よろしい」と答え、内心大いに喜びつつ立ち上がり、彼女の言葉どおりにその務めのすべてを滞りなく成し遂げた。

Verse 33

ततश्शुभे मुहूर्ते हि लग्ने ग्रहबलान्विते । सती निजसुतां दक्षो ददौ हर्षेण शंभवे

やがて吉祥の刻、ラグナが諸惑星の力により強められたとき、ダクシャは歓喜して自らの娘サティーをシャンブ（主シヴァ）に嫁がせた。

Verse 34

उद्वाहविधिना सोपि पाणिं जग्राह हर्षितः । दाक्षायण्या वरतनोस्तदानीं वृषभध्वजः

そのとき、正しい婚礼の作法に従い、牛旗の主（シヴァ）は歓喜して、肢体うるわしきダークシャーヤニー（サティー）の手を取り給うた。

Verse 35

अहं हरिस्त्वदाद्या वै मुनयश्च सुरा गणाः । नेमुस्सर्वे संस्तुतिभि स्तोषयामासुरीश्वरम्

「われ—ハリ（ヴィシュヌ）—と、汝に始まるすべての者、さらに聖仙たちと天衆は、ことごとく礼拝し、讃歌をもって至上主（イーシュヴァラ）を称え奉った。」

Verse 36

समुत्सवो महानासीन्नृत्यगानपुरस्सरः । आनन्दं परमं जग्मुस्सर्वे मुनिगणाः सुराः

舞と歌を先導として、盛大な祝祭が起こった。すべての牟尼の群れと神々は、シヴァの吉祥なる臨在と栄光に歓喜し、無上の आनंदに至った。

Verse 37

कन्या दत्त्वा कृत्तार्थोऽभूत्तदा दक्षो हि मत्सुतः । शिवाशिवौ प्रसन्नौ च निखिलं मंगलालयम्

娘を嫁がせて、ダクシャ—わが子—はその目的が果たされたと思った。シヴァとシヴァー（サティー）もまた満悦し、万事は吉祥の住処となった。