Home›Shiva Purana›Rudra Samhita›Sati Khanda›Adhyaya 15›Shloka 66
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 66

सतीचरिते पितृगृहे आशीर्वाद-वचनम् तथा यौवनारम्भः — Satī at her father’s house: blessings and the onset of youth

Devanagari script

यच्छक्त्याहं धियात्मानं हंत वेद न मूढधी । तं दुरत्ययमाहात्म्यं त्वां नतः स्मो महाप्रभुम्

Transliteration

yacchaktyāhaṃ dhiyātmānaṃ haṃta veda na mūḍhadhī | taṃ duratyayamāhātmyaṃ tvāṃ nataḥ smo mahāprabhum

Translation

いかなる力をもってであれ、我が理解によってアートマン（真我）を知り得る。まことに我は迷妄の知ではない。されど汝の大いなる威徳は測り難く、越え難い。ゆえに我らは汝に礼拝し奉る、ああマハープラブよ。

Word by Word
यत्which (that)
यत्:
कर्म (Karma/Object; implied with veda)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; सम्बन्धसूचक (correlative)
शक्त्याby (your) power
शक्त्या:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; उत्तमपुरुष; प्रथमा; एकवचन
धियाwith intellect
धिया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
आत्मानम्the Self
आत्मानम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
हन्तalas/indeed
हन्त:
सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहन्त (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/सम्बोधनार्थ निपात (exclamatory particle)
वेदknows
वेद:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन
नnot
न:
सम्बन्ध/निपात (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
मूढधीःone of deluded intellect
मूढधीः:
कर्ता (Karta/Subject; appositive to अहम्)
TypeNoun
Rootमूढधी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (मूढा धीः यस्य/या); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्तृपद (subject complement)
तम्that
तम्:
कर्म (Karma/Object; appositive)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (महाप्रभुम्/त्वाम्-विशेषण)
दुरत्ययhard to cross/overcome
दुरत्यय:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदुर् + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (दुर्=दुष्करः + अत्ययः); पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण
माहात्म्यम्greatness, majesty
माहात्म्यम्:
कर्म (Karma/Object; appositive descriptor)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; (दुरत्यय-विशेषणयुक्त)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; मध्यमपुरुष; द्वितीया; एकवचन
नतःhaving bowed
नतः:
कर्ता (Karta/Subject complement to अहम्)
TypeVerb
Rootनम् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त/कृतप्रत्ययान्त (past participle, active sense); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विधेय (predicate with 'smo')
स्मःwe are
स्मः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present); परस्मैपद; उत्तमपुरुष (1st); बहुवचन; अस्-धातोः रूपम् (smaḥ)
महाप्रभुम्the great Lord
महाप्रभुम्:
कर्म (Karma/Object; appositive to त्वाम्)
TypeNoun
Rootमहा + प्रभु (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (महान् प्रभुः); पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; त्वाम्-विशेष्य (apposition)
Speaker

Satī (addressing Lord Śiva, in praise and surrender)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahadeva

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Satī

Role: liberating

Characters & Entities
S
Shiva

FAQs

The verse teaches that even refined intellect cannot measure Śiva’s boundless glory; liberation-oriented wisdom culminates in humility and surrender (namaskāra) to Pati, the Supreme Lord.

It supports Saguna upāsanā: although Śiva is ultimately beyond comprehension, devotees approach Him through reverent bowing, praise, and worship—classically expressed through Liṅga-pūjā and devotional remembrance.

A direct takeaway is daily namaskāra and stotra-japa with humility—optionally alongside Pañcākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya") during Liṅga-dhyāna, acknowledging Śiva’s immeasurable greatness.

←Previous Verse
Next Verse→