वैवाहिकानुष्ठानसमापनं दानप्रशंसा च / Completion of Wedding Rites and Praise of Gifts (Dāna)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततश्चाहं मुनिगणैश्शेषकृत्यं शिवाज्ञया । अकार्षं नारद प्रीत्या शिवाशिवविवाहतः

ブラフマーは語った。「その後、シヴァの命により、私は聖仙たちの群れとともに残りの儀礼を執り行った。おおナーラダよ、シヴァー（パールヴァティー）とシヴァの吉祥なる婚礼ゆえに、私は喜びをもってそれを成した。」

Verse 2

तयोश्शिरोऽभिषेकश्च बभूवादरतस्ततः । ध्रुवस्यदर्शनं विप्राः कारयामासुरादरात

そののち、深い恭敬をもって、彼らの頭に灌頂（アビシェーカ）が施された。続いて、ああ婆羅門たちよ、篤い信愛によって、ドゥルヴァ（Dhruva）の吉祥なるダルシャナ（拝観）が整えられた。

Verse 3

हृदयालम्भनं कर्म बभूव तदनन्तरम् । स्वस्तिपाठश्च विप्रेन्द्र महोत्सवपुरस्सरः

その直後、心を歓ばせる儀礼が執り行われた。ついで、ああ婆羅門の最勝者よ、大祭の前触れとして、吉祥のスヴァスティ・パाठ（svasti-pāṭha）の祝祷が唱えられた。

Verse 4

शिवाशिरसि सिन्दूरं ददौ शम्भुर्द्विजाज्ञया । तदानीं गिरिजाभिख्याद्भुतावर्ण्या बभूव ह

婆羅門の命により、シャンブはシヴァの御頭に聖なる朱（シンドゥーラ）を置いた。その瞬間、ギリジャーは驚くほどに輝き、言葉を超えた美となった。

Verse 5

ततो विप्राज्ञया तौ द्वावेकासनसमास्थितौ । लेभाते परमां शोभां भक्तचित्त मुदावहाम्

ついで婆羅門の命により、その二柱は一つの座（アーサナ）に並び坐した。かくして至上の光輝を得て、信徒の心に歓喜をもたらした。

Verse 6

ततः स्वस्थानमागत्य संस्रवप्राशनं मुदा । चक्रतुस्तौ निदेशान्मेऽद्भुतलीलाकरौ मुने

それから二柱は本来の御座へと帰り、驚異なる神聖のリーラーを演ずる者として、わが命に従い、歓喜して聖別された供物の残り（プラサーダ）を飲み干した、聖仙よ。

Verse 7

इत्थं निवृत्ते विधिवद्याज्ञे वैवाहिके शिवः । ब्रह्मणे पूर्णपात्रं मे ददौ लोककृते प्रभुः

かくして婚礼の供犠が法にかなって成就すると、万界の利益のために働く主宰・シヴァは、わが名において、満ち満ちた器を供養の贈り物としてブラフマーに授けた。

Verse 8

गोदानं विधिवच्छम्भुराचार्याय ददौ ततः । महादानानि च प्रीत्या यानि मङ्गलदानि वै

ついでシャンブーは、儀礼にかなって阿闍梨に牛の布施を授け、さらに歓喜の信愛をもって、大施—聖なる安寧をもたらす吉祥の施し—をも捧げた。

Verse 9

ततश्शतसुवर्णं च विप्रेभ्यस्स ददौ पृथक् । बहुभ्यो रत्नकोटीश्च नानाद्रव्याण्यनेकशः

その後、彼はブラーフマナたちにそれぞれ百に及ぶ金貨を分け与え、さらに多くの者に、無数の宝玉をコーティ（億）に至るほど、さまざまな供物とともに豊かに施した。シヴァ派の理解において、このような寛大なダーナは、信愛とダルマへの敬意をもって捧げられるとき、心を浄める助縁となり、主シヴァへの揺るぎないバクティへと心を整える。

Verse 10

तदानीममरास्सर्वे परे जीवाश्चराचराः । मुमुदुश्चेतसातीव जयध्वनिः

まさにその時、すべてのデーヴァたち、また一切の存在—動くものも動かぬものも—は心の底から大いに歓喜し、勝利の鬨の声が高らかに響き渡った。

Verse 11

मङ्गलध्वनिगानश्च बभूव बहु सर्वतः । वाद्यध्वनिरभूद्रम्यो सर्वानन्दप्रवर्द्धनः

吉祥なる歌と祝賀の響きが四方に満ちあふれ、楽器の妙なる音色は、すべての者の歓喜をいよいよ増し広げた。

Verse 12

हरिर्मयाथ देवाश्च मुनयश्चापरेऽखिलाः । गिरिमामन्त्र्य सुप्रीत्या स्वस्थानम्प्रययुर्द्रुतम्

そののち、ハリ（ヴィシュヌ）と私、そして他のすべての神々と牟尼たちは、山（ヒマーラヤ）に喜びをもって親しく別れを告げ、それぞれの住処へと速やかに帰っていった。

Verse 13

तदानीं शैलनगरे स्त्रियश्च मुदिता वरम् । शिवाशिवौ समानीय ययुः कुह वरालयम्

その時、山の都では女たちが大いに喜び、シヴァとシヴァーをともに迎え合わせ、輝かしい婚礼の御殿へと進み行った。

Verse 14

लौकिकाचारमाजह्रुस्ताः स्त्रियस्तत्र चादृताः । महोत्साहो बभूवाथ सर्वतः प्रमुदावहः

そこでは、その女性たちは世間の正しい作法を守り、しかるべく敬われた。すると至る所に大いなる昂揚と熱意（utsāha）が起こり、四方に歓びをもたらした。

Verse 15

अथ तास्तौ समानीय दम्पती जनशंकरौ । वासालयम्महादिव्यं भवाचारं व्यधुर्मुदा

かくして、万有に吉祥をもたらす福徳の神聖なる夫婦、シヴァとパールヴァティーの二柱がそこへ迎えられた。歓喜のうちに、彼らはこの上なく荘厳な住まいを整え、バヴァ（主シヴァ）にふさわしい正しき聖なる作法を定めた。

Verse 16

अथो समीपमागत्य शैलेन्द्रनगरस्त्रियः । निर्वृत्य मङ्गलं कर्म प्रापयन्दम्पती गृहम्

ついでシェーイレーンドラの都の女たちが近づき、吉祥の作法をしかるべく成し終えると、神なる夫婦を随伴して家へとお連れした。

Verse 17

कृत्वा जयध्वनिं चक्रुर्ग्रन्थिनिर्मोचनादिकम् । सस्मितास्सकटाक्षाश्च पुलकाञ्चितविग्रहाः

彼女たちは勝利の声をあげ、儀礼の結び目を解くなどの吉祥の作法を慣例に従って行った。微笑みつつ横目を交わし、身は歓喜に震えて鳥肌が立ち、篤い帰依と聖なる悦びのしるしとして、心より喜び合った。

Verse 18

वासगेहं सम्प्रविश्य मुमुहुः कामिनीवराः । प्रसंशन्त्यस्स्वभाग्यानि पश्यन्तः परमेश्वरम्

住まいに入ると、すぐれた女たちは法悦に打たれて恍惚となった。至上自在者パラメーシュヴァラ（主シヴァ）を拝し、自らの幸運を称えた。

Verse 19

महासुरूपवेषश्च सर्व लावण्यसंयुतम् । नवीनयौवनस्थञ्च कामिनीचित्तमोहनम्

彼はこの上なく麗しい姿と装いで現れ、あらゆる艶やかさを具えていた。新たな若さの瑞々しさに立ち、女人たちの心を魅了した。

Verse 20

ईषद्धास्यप्रसन्नास्यं सकटाक्षं सुसुन्दरम् । सुसूक्ष्मवासो बिभ्राणं नानारत्न विभूषितम्

彼はこの上なく麗しく現れた――御顔は静けさに満ち、かすかな微笑をたたえ、御眼は優雅に横目を投げかける。極めて薄く繊細な衣をまとい、種々の宝石を嵌めた装身具で荘厳されていた。

Verse 21

तदानीन्दिव्यनार्यश्च षोडशारं समाययुः । तौ दम्पती च संद्रष्टुं महादरपुरस्सरम्

その時まさに、天界の女神たちは十六の輪に集い、ひたむきな歓喜をもって進み出て、壮麗な行列を先導する神聖なる夫婦――シヴァとパールヴァティー――を拝見しようとした。

Verse 22

सरस्वती च लक्ष्मीश्च सावित्री जाह्नवी तथा । अदितिश्च शची चैव लोपामुद्राप्यरुन्धती

そこにはサラスヴァティーとラクシュミー、サーヴィトリーとジャーフナヴィー、さらにアディティとシャチーがあり、ローパームドラーとアルンダティーもまた同座していた。

Verse 23

अहल्या तुलसी स्वाहा रोहिणी च वसुन्धरा । शतरूपा च संज्ञा च रतिरेतास्सुरस्त्रियः

「アハリヤー、トゥラシー、スヴァーハー、ローヒニー、そしてヴァスンダラー。さらにシャタルーパー、サンジュニャー、ラティ――これらがここに列挙される、デーヴァたちのうちの天女である。」

Verse 24

देवकन्या नागकन्या मुनिकन्या मनोहराः । तत्र या याः स्थितास्तासां सङ्ख्यां कर्तुं च कः क्षमः

そこには麗しき乙女たち—デーヴァの娘、ナーガの娘、そして牟尼（ムニ）の娘—が居並んでいた。そこに集い立つ者たちの数を、いったい誰が数え尽くせようか。

Verse 25

ताभी रत्नासने दत्ते तत्रोवास शिवो मुदा । तमूचुः क्रमतो देव्यस्सुहास मधुरं वचः

彼女らが宝玉の御座にお坐し申し上げると、シヴァ（Śiva）は歓喜してそこに留まられた。ついで、女神たちは順を追い、微笑みつつ甘美なる言葉で彼に語りかけた。

Verse 26

सरस्वत्युवाच । प्राप्ता सती महादेवाधुना प्राणाधिका मुदा । दृष्ट्वा प्रियास्यञ्चन्द्राभं सन्तापन्त्यज कामुक

サラスヴァティーは言った。「いまサティーはマハーデーヴァのもとへ来た。彼にとって命にも勝って愛しい者として、大いなる歓喜をもたらしている。おお情熱に燃える者よ、愛しき人の月のような顔を見たなら、苦悩を捨て去りなさい。」

Verse 27

कालं गमय कालेश सतीसंश्लेषपूर्वकम् । विश्लेषस्ते न भविता सर्वकालं ममाश्रिता

おおカーレーシャよ、時の主よ、サティーとの合一のうちに時を過ごし給え。汝に離別は決して起こらぬ；我は常に汝に依り、汝に帰依し避難所とする。

Verse 28

लक्ष्मीरुवाच । लज्जां विहाय देवेश सतीं कृत्वा स्ववक्षसि । तिष्ठ ताम्प्रति का लज्जा प्राणा यान्ति यया विना

ラクシュミーは言った。「おお神々の主よ、羞じらいを捨て、サティーを御胸に抱き、彼女と共に留まり給え。彼女に対して慎みなど何の要があろう。彼女なくしては、命の息さえ去るのです。」

Verse 29

सावित्र्युवाच । भोजयित्वा सती शम्भो शीघ्रं त्वं भुंक्ष्व मा खिद । तदाचम्य सकर्पूरन्तांबूलं देहि सादरम्

サーヴィトリーは言った。「おおシャンブよ、サティーに食を与えたのち、速やかに御身も食事を召し上がれ、憂えることなかれ。その後、アーチャマナを行い、樟脳を添えたタンブーラを恭しくお受け取りください。」

Verse 30

जाह्नव्युवाच । स्वर्णकांतिकरां धृत्वा केशान्मार्जय योषितः । कामिन्यास्स्वामिसौभाग्यसुखं नातः परं भवेत्

ジャーフナヴィーは言った。「黄金の輝きをもつ手（すなわち金の櫛）を取り、女は髪を整え清めるべきである。愛する妻にとって、夫の恩寵と安寧という幸運に勝る喜びはない。」

Verse 31

अदितिरुवाच । भोजनान्ते शिवः शम्भुं मुखं शुद्ध्यर्थमादरात् । जलं देहि महाप्रीत्या दम्पतिप्रेम दुर्लभम्

アディティは言った。「食事の後、シヴァー（篤き妻として）は、口を清めるために、敬虔な心でシャンブに水を乞う。『深い愛情をもってその水をお与えください—夫婦のこのような愛の和合は、まことに稀なのです。』」

Verse 32

शच्युवाच । कृत्वा विलापं यद्धेतोः शिवां कृत्वा च वक्षसि । यो बभ्रामानिशं मोहात् का लज्जा ते प्रियाम्प्रति

シャチーは言った。「誰のために嘆き悲しんだのです—シヴァーを胸に抱きしめておきながら—それでも迷妄により一夜中さまよったとは。愛しき人に対して、あなたにはなお、どんな恥じらい、どんな慎みが残っているのですか。」

Verse 33

लोपामुद्रोवाच । व्यवहारोऽस्ति च स्त्रीणां भुक्त्वा वासगृहे शिव । दत्त्वा शिवायै ताम्बूलं शयनं कर्तुमर्हसि

ローパームドラーは言った。「おおシヴァよ、女人には定められた作法があります。住まいで食事を終えたなら、シヴァー（パールヴァティー）にタンブーラ（檳榔）を捧げ、そののち休みに就くのがふさわしいのです。」

Verse 34

अरुन्धत्युवाच । मया दत्तां सतीमेनां तुभ्यन्दातुमनीप्सिताम् । विविधं बोधयित्वेमां सुरतिं कर्तुमर्हसि

アルンダティーは言った。「望まぬままにではあるが、私はこの貞淑な女性をあなたに託しました。さまざまに教え諭したのち、正しく夫婦の契りとして彼女と結ばれるがよい。」

Verse 35

अहल्योवाच । वृद्धावस्थाम्परित्यज्य ह्यतीव तरुणो भव । येन मेनानुमन्येत त्वां सुतार्पितमानसा

アハリヤーは言った。「老いを捨て、きわめて若々しくなりなさい。そうすれば、娘に心のすべてを捧げるメナーも、あなたを受け入れて同意するでしょう。」

Verse 36

तुलस्युवाच । सती त्वया परित्यक्ता कामो दग्धः पुरा कृतः । कथन्तदा वसिष्ठश्च प्रभो प्रस्थापितोऽधुना

トゥラシーは言った。「主よ、かつてあなたはサティーを離れ、また昔、欲神カーマを焼き尽くされた。しかるに今、いかにして、師よ、ヴァシシュタが遣わされたのですか。」

Verse 37

स्वाहोवाच । स्थिरो भव महादेव स्त्रीणां वचसि साम्प्रतम् । विवाहे व्यवहारोऽस्ति पुरन्ध्रीणां प्रगल्भता

スヴァーハーは言った。「揺るがずにあれ、マハーデーヴァよ。今は女たちの言葉に向き合う時。婚姻の事には世俗のやり取りが多く、女は言葉にも振る舞いにも大胆になり得るのです。」

Verse 38

रोहिण्युवाच । कामम्पूरय पार्वत्याः कामशास्त्रविशारद । कुरु पारं स्वयं कामी कामिनीकामसागरम्

ローヒニーは言った。「恋愛の学（カーマ・シャーストラ）に通じた方よ、パールヴァティーの願いを満たしてください。あなた自身—欲情に燃える者として—乙女の渇望という大海を、彼方の岸へと渡らせてください。」

Verse 39

वसुन्धरोवाच । जानासि भावं भावज्ञ कामार्तानां च योषिताम् । न च स्वं स्वामिनं शम्भो ईश्वरं पाति सन्ततम्

ヴァスンダラーは言った。「内なる情を知る方よ、欲に悩む女たちの心をあなたは理解しておられます。けれども、ああシャンブよ、移ろいやすい心は、己の主—至上のイーシュヴァラ—を常に守り、常に忠実であるとは限りません。」

Verse 40

शतरूपोवाच । भोगं दिव्यं विना भुक्त्वा न हि तुष्येत्क्षुधातुरः । येन तुष्टिर्भवेच्छंभो तत्कर्तुमुचितं स्त्रियाः

シャタルーパーは言った。「飢えに苦しむ者は、神聖な歓びを伴わずに食しても満たされません。ゆえに、ああシャンブよ、あなたが喜ばれること—それこそが、女が正しくなすべきことです。」

Verse 41

संज्ञोवाच । तूर्णं प्रस्थापय प्रीत्या पार्वत्या सह शङ्करम् । रत्नप्रदीपन्ताम्बूलं तल्पं निर्माय निर्जने

サンジュニャーは言った。「急いで、愛と信愛をもって、パールヴァティーと共にシャンカラをお連れしなさい。人けのない所に臥床を整え、宝玉のごとき灯明を配し、タンブーラ（檳榔）を用意しておきなさい。」

Verse 42

ब्रह्मोवाच । स्त्रीणान्तद्वचनं श्रुत्वा ता उवाच शिवः स्वयम् । निर्विकारश्च भगवान्योगीन्द्राणां गुरोर्गुरुः

ブラフマーは語った。彼女らの言葉を聞くや、シヴァご自身が彼女たちに告げられた—変化なき吉祥なる主、至高の師、偉大なるヨーギーたちの師の師である御方が。

Verse 43

शंकर उवाच । देव्यो न ब्रूत वचनमेवंभूतं ममान्तिकम् । जगतां मातरः साध्व्यः पुत्रे चपलता कथम्

シャンカラは言った。「おお女神たちよ、そのような言葉をわたしに向けて語ってはならぬ。汝らは諸世界の貞淑なる母—どうして自らの子に対して移ろいの心があり得ようか。」

Verse 44

ब्रह्मोवाच । शङ्करस्य वचः श्रुत्वा लज्जितास्सुरयोषितः । बभूवुः सम्भ्रमात्तूष्णीं चित्रपुत्तलिका यथा

ブラフマーは言った。シャンカラの言葉を聞くや、神々の妻たちは恥じ入り、にわかな当惑のあまり沈黙した—彩色された人形のように。

Verse 45

भुक्त्वा मिष्टान्नमाचम्य महेशो हृष्टमानसः । सकर्पूरं च तांबूलं बुभुजे भार्य या सह

甘美な食を味わい、アーチャマナ（ācamana）を済ませたのち、心喜ぶマヘーシャは、妃（パールヴァティー）とともに樟脳を和えたタンブーラ（檳榔）を嗜んだ。

Verse 50

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीय पार्वतीखण्डे परिहासवर्णनंनाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः

かくして、尊き『シヴァ・マハープラーナ』第二部ルドラ・サンヒターの第三部パールヴァティー・カンダにおける、「戯れの応酬の描写」と名づけられた第五十章は終わる。