Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 7

गणेश-षण्मुखयोः विवाहविचारः / Deliberation on the Marriages of Gaṇeśa and Ṣaṇmukha

षण्मुखे च गणेशे च पित्रोस्तदधिकं सदा । स्नेहो व्यवर्द्धत महाञ्च्छुक्लपक्षे यथा शशी

ṣaṇmukhe ca gaṇeśe ca pitrostadadhikaṃ sadā | sneho vyavarddhata mahāñcchuklapakṣe yathā śaśī

シャṇムカ(カールッティケーヤ)とガネーシャに対して、両親の愛情は常にいっそう深かった。その大いなる愛は、白分の半月に月が満ちてゆくように、ますます増していった。

षण्मुखेin/for Ṣaṇmukha (Skanda)
षण्मुखे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootषण् + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: षण्मुखानि यस्य सः (six-faced; Skanda)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
गणेशेin/for Gaṇeśa
गणेशे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगण + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: गणानाम् ईशः (lord of gaṇas)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पित्रोःof the two parents
पित्रोः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अधिकम् इत्यस्य विशेषणम्
अधिकम्greater
अधिकम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; स्नेहः इत्यस्य विशेषणार्थे (greater)
सदाalways
सदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
स्नेहःaffection
स्नेहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्यवर्द्धतincreased
व्यवर्द्धत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + वर्ध् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
महान्great
महान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; स्नेहः इत्यस्य विशेषणम्
शुक्लपक्षेin the bright fortnight
शुक्लपक्षे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोग: शुक्लः पक्षः (bright fortnight)
यथाas/like
यथा:
Upamāna (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative: as/like)
शशीthe moon
शशी:
Upameya (उपमेय)
TypeNoun
Rootशशिन्/शशी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Cosmic Event: Waxing of the moon in śukla-pakṣa used as simile for increasing love.

S
Shiva
P
Parvati
G
Ganesha
K
Kartikeya

FAQs

It portrays divine affection as a form of grace (anugraha): Śiva and Pārvatī’s love for their sons steadily increases, symbolizing how devotion and auspiciousness grow in the heart when one stays close to the Lord’s family and dharma.

By emphasizing Śiva’s accessible, familial (saguṇa) aspect, the verse supports devotional worship where the Liṅga is revered along with Śiva’s manifestations and attendants—especially Gaṇeśa (remover of obstacles) and Kārttikeya (divine commander)—as part of a complete Shaiva devotional life.

A practical takeaway is to begin worship with Gaṇeśa-prārthanā, then offer devotion to Śiva (Liṅga-abhiṣeka with mantra, especially the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”), remembering that steady, regular practice makes bhakti ‘wax’ like the moon in the bright fortnight.