Sukta 43

Mantra 1

इमे विप्रस्य वेधसोऽग्नेरस्तृतयज्वनः । गिरः स्तोमास ईरते ॥

これらは、知者なる詩人、怠らぬ祭主のアグニのために起こる言葉。歌と讃歌（ストーマ）は奮い立ち、立ちのぼる。

Mantra 2

अस्मै ते प्रतिहर्यते जातवेदो विचर्षणे । अग्ने जनामि सुष्टुतिम् ॥

汝の応答を得てふたたび汝を取り戻さんとするその人のために――ジャータヴェーダス（Jātavedas）、人々に遍満する者よ――われはアグニ（Agni）に、整い美しき讃歌を生み出す。

Mantra 3

आरोका इव घेदह तिग्मा अग्ने तव त्विषः । दद्भिर्वनानि बप्सति ॥

まばゆき光の裂け目のごとく、まことに、アグニよ、汝の鋭き輝勢は燃え立つ。汝は「歯」をもって森を噛み、内なる密林を切り開き、光への道を開く。

Mantra 4

हरयो धूमकेतवो वातजूता उप द्यवि । यतन्ते वृथगग्नयः ॥

褐金の炎は煙を旗印とし、風に駆られて天へと上りゆく。多くの火はそれぞれの道において励み働く――存在のうちにある上昇の力として。

Mantra 5

एते त्ये वृथगग्नय इद्धासः समदृक्षत । उषसामिव केतवः ॥

これら多くの火は、いったん燃え起これば、ひとつに見えて現れる——ウシャス（曙光）の旗印・光条のごとく。来たるべき照明が意識に兆すしるしである。

Mantra 6

कृष्णा रजांसि पत्सुतः प्रयाणे जातवेदसः । अग्निर्यद्रोधति क्षमि ॥

万知者ジャータヴェーダス（Jātavedas）が進発すると、黒き領域は後に置き去られる。アグニ（Agni）が地の界において押し進むとき、彼は闇の障りを抑え、打ち破る。

Mantra 7

धासिं कृण्वान ओषधीर्बप्सदग्निर्न वायति । पुनर्यन्तरुणीरपि ॥

自らの養分の分け前を成しつつ、アグニ（Agni）は薬草・草木を噛みしめる。彼は倦むことがない。やがて若き芽生えはふたたび戻る——浄めの炎ののち、いのちは新たに甦る。

Mantra 8

जिह्वाभिरह नन्नमदर्चिषा जञ्जणाभवन् । अग्निर्वनेषु रोचते ॥

その舌もて身をかがめて舐め、炎もてぱちぱちと生起する。アグニは森々に輝く。

Mantra 9

अप्स्वग्ने सधिष्टव सौषधीरनु रुध्यसे । गर्भे सञ्जायसे पुनः ॥

水のうちに、アグニよ、汝の座はあり；そこで汝は草木に取りつく。胎内にて汝はふたたび生まれる。

Mantra 10

उदग्ने तव तद्घृतादर्ची रोचत आहुतम् । निंसानं जुह्वो मुखे ॥

上へと、アグニよ、汝の酥油よりの炎は、注がれた供物にて輝く。われらは供物を祭杓の口に据える。

Mantra 11

उक्षान्नाय वशान्नाय सोमपृष्ठाय वेधसे । स्तोमैर्विधेमाग्नये ॥

アグニよ、雄牛と雌牛に養われ、ソーマを背に負う、配列する智者よ。われらは讃歌によって汝に正しい秩序を施し——霊感の知の火を確立する。

Mantra 12

उत त्वा नमसा वयं होतर्वरेण्यक्रतो । अग्ने समिद्भिरीमहे ॥

またわれらは礼拝をもって汝を求める、ホートリ（Hotṛ）よ、選び取る意志をもつアグニよ。薪をもって汝を招き入れ——内なる供犠が正しく導かれるように。

Mantra 13

उत त्वा भृगुवच्छुचे मनुष्वदग्न आहुत । अङ्गिरस्वद्धवामहे ॥

またわれらは汝を呼ぶ、輝けるアグニよ。ブリグ（Bhṛgu）らのごとく、マヌ（Manu）のごとく、アンギラス（Aṅgiras）らのごとく招き呼び——古き希求の火がわれらのうちに正しく目覚めるように。

Mantra 14

त्वं ह्यग्ने अग्निना विप्रो विप्रेण सन्त्सता । सखा सख्या समिध्यसे ॥

アグニよ、汝はまことに火は火に応じ、霊感ある者は霊感ある者と相和す。真実なる者と共に在り、友は友誼によって燃え立つ。

Mantra 15

स त्वं विप्राय दाशुषे रयिं देहि सहस्रिणम् । अग्ने वीरवतीमिषम् ॥

それゆえアグニよ、供物を捧ぐる霊感の者に、千重の力に富む富饒の財を与えよ。さらに、勇士の力を宿す糧を与えよ。

Mantra 16

अग्ने भ्रातः सहस्कृत रोहिदश्व शुचिव्रत । इमं स्तोमं जुषस्व मे ॥

アグニよ、兄弟よ、力によって鍛えられ、赤き馬を駆り、清き誓戒を守る者よ——この我が讃歌を嘉し、受け入れて楽しめ。

Mantra 17

उत त्वाग्ने मम स्तुतो वाश्राय प्रतिहर्यते । गोष्ठं गाव इवाशत ॥

また、アグニよ、わが讃歌に讃えられた汝は、憧憬の叫びに引き寄せられる。牛らが牛舎へと押し寄せるように、汝はわれらの存在の家へと向かう。

Mantra 18

तुभ्यं ता अङ्गिरस्तम विश्वाः सुक्षितयः पृथक् । अग्ने कामाय येमिरे ॥

汝に、アングィラスに最も似たるアグニよ。よく据えられた住まいのすべては、それぞれのあり方において、欲求の成就のために汝へと結びついた——秘めたる充足者として汝の炎を求めつつ。

Mantra 19

अग्निं धीभिर्मनीषिणो मेधिरासो विपश्चितः । अद्मसद्याय हिन्विरे ॥

思索する者たち、意志において賢く、洞察において明らかな者たちは、その知見によってアグニを駆り立てる——住まいにただちに坐し、供献のために備わるアグニを。

Mantra 20

तं त्वामज्मेषु वाजिनं तन्वाना अग्ने अध्वरम् । वह्निं होतारमीळते ॥

疾駆のただ中にある力強き駿馬者なる汝、アグニよ――祭儀（adhvara）をひろげつつ。人は汝を、運ぶ者（vahni）として、また供犠の祭官（hotṛ）として讃え礼拝する。

Mantra 21

पुरुत्रा हि सदृङ्ङसि विशो विश्वा अनु प्रभुः । समत्सु त्वा हवामहे ॥

汝はまこと多くの処において等しく在り、あらゆる民（viś）に随い、これを支える主宰。戦いのただ中にて我らは汝を呼ぶ、アグニよ――光が迷妄に勝つために。

Mantra 22

तमीळिष्व य आहुतोऽग्निर्विभ्राजते घृतैः । इमं नः शृणवद्धवम् ॥

讃えよ、呼び招かれしアグニを――彼は酥油（ghṛta）もて燦然と輝く。願わくは彼が我らのこの呼び声を聞き、内なる光明の業を目覚めさせて応えたまえ。

Mantra 24

विशां राजानमद्भुतमध्यक्षं धर्मणामिमम् । अग्निमीळे स उ श्रवत् ॥

このアグニ（Agni）をわれは讃え礼拝する――諸民の王、驚異なる者、ダルマ（dharma）の諸わざを監督する者。まことに彼が聞き入れ、応えてくださるように。

Mantra 25

अग्निं विश्वायुवेपसं मर्यं न वाजिनं हितम् । सप्तिं न वाजयामसि ॥

アグニ（Agni）――あらゆる生命の息吹に震え動き、われらの善のために据えられた者――は、若き勇士のごとく、力と豊穣を授ける者のごとし。われらは彼を、勝利へと駆ける競走馬のように駆り立てる。

Mantra 26

घ्नन्मृध्राण्यप द्विषो दहन्रक्षांसि विश्वहा । अग्ने तिग्मेन दीदिहि ॥

敵対するねじれた力を打ち砕き、遍くラクシャサ（rākṣasa）の勢いを焼き尽くす者よ――アグニよ、汝の鋭き光焔もて赫々と燃え輝け。

Mantra 27

यं त्वा जनास इन्धते मनुष्वदङ्गिरस्तम । अग्ने स बोधि मे वचः ॥

人々が人の世のならいのごとく汝を燃え立たせる、その最もアンギラスに似たる者よ――アグニよ、わが言葉に目覚め、それを成就せよ。

Mantra 28

यदग्ने दिविजा अस्यप्सुजा वा सहस्कृत । तं त्वा गीर्भिर्हवामहे ॥

アグニよ、汝が天に生まれし者であれ、水に生まれし者であれ――力によって鍛え上げられた力ある者よ――われらは霊感の歌（ギール）もて汝を招き呼ぶ。

Mantra 29

तुभ्यं घेत्ते जना इमे विश्वाः सुक्षितयः पृथक् । धासिं हिन्वन्त्यत्तवे ॥

まことに汝のために、これらの人々――よく住み定まれるあらゆる力が、それぞれの場所にあって――汝が食らうための養いの分け前を押し進める。

Mantra 30

ते घेदग्ने स्वाध्योऽहा विश्वा नृचक्षसः । तरन्तः स्याम दुर्गहा ॥

まことに、アグニよ、われらが——人として見るべきまなざしをもって——あらゆる日々の主となり、渡り越えて、越えがたきものを越えんことを。

Mantra 31

अग्निं मन्द्रं पुरुप्रियं शीरं पावकशोचिषम् । हृद्भिर्मन्द्रेभिरीमहे ॥

われらは、歓喜の心もてアグニを乞い願う——歓喜をもたらす者、多くに愛される者、強く、浄める炎の光に輝く者を。

Mantra 32

स त्वमग्ने विभावसुः सृजन्त्सूर्यो न रश्मिभिः । शर्धन्तमांसि जिघ्नसे ॥

汝、アグニよ、汝は光輝の富、光の宝なり。太陽が光条を放つがごとく、汝は闇の群れを打ち砕き、これを撃ち倒す。

Mantra 33

तत्ते सहस्व ईमहे दात्रं यन्नोपदस्यति । त्वदग्ने वार्यं वसु ॥

われらは汝に乞い願う、力ある者よ、失われず衰えぬその施しを。汝より来たる、アグニ（Agni）よ、選び取るべき富、まことの宝。