Rig Veda 8.42.2: Mandala 8, Sukta 42, Mantra 2
Sukta 8.42
Devata: Varuṇa
Samhita Patha (Devanagari)
एवा वन्दस्व वरुणं बृहन्तं नमस्या धीरममृतस्य गोपाम् । स नः शर्म त्रिवरूथं वि यंसत्पातं नो द्यावापृथिवी उपस्थे ॥
Transliteration
evā́ vandasva váruṇaṃ bṛhántam namasyā́ dhī́ram amṛ́tasya gopā́m | sá naḥ śárma tri-varū́thaṃ ví yaṃsat pā́taṃ no dyāvā-pṛthivī́ upásthe ||
Translation
かくして広大なるヴァルナを讃えよ。堅固にして不死（アムリタ）の守護者なる賢者に礼拝せよ。彼がわれらに三重の護りある安らぎをひろげ、天と地の懐においてわれらを守らんことを。
Word by Word
एवाthus, just so
एवा:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात) + आ (प्रगृह्य/उपपद) → एवा
वन्दस्वworship/praise (you)!
वन्दस्व:
(कर्तृ-आदेशः) ‘त्वम्’
TypeVerb
Root√वन्द् (वन्दते ‘स्तुतौ/नमस्कारे’)
वरुणम्Varuṇa
वरुणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
बृहन्तम्the great, lofty
बृहन्तम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (विशेषण; ‘महान्’)
नमस्याworthy of reverence
नमस्या:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootनमस्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √नम् + स्य = ‘नमस्य-’ ‘पूज्य/नमस्करणीय’)
धीरम्wise, steadfast
धीरम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootधीर (प्रातिपदिक)
अमृतस्यof immortality / of the deathless (order)
अमृतस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
गोपाम्guardian, protector
गोपाम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeNoun
Rootगोपा (प्रातिपदिक; गो + √पा ‘पालने’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (context: ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
त्रिवरूथम्threefold-guarded, with triple protection
त्रिवरूथम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootत्रि-वरूथ (प्रातिपदिक; वरूथ ‘रक्षा/आवरण’)
विapart, forth, widely
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यं॑सत्may he grant/extend
यं॑सत्:
क्रिया (कर्तृ: सः = वरुणः)
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति/यंस्ते ‘नियमे/प्रयच्छने’)
पातम्may he protect
पातम्:
क्रिया (कर्तृ: सः = वरुणः)
TypeVerb
Root√पा (पालने) / √पा (पाने) — here ‘protect’
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
द्यावापृथिवीHeaven-and-Earth
द्यावापृथिवी:
कर्तृ (पातम् इत्यस्य सहायक-कर्तृ/आह्वान-कर्तृभावः)
TypeNoun
Rootद्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यावन्/द्यौस् + पृथिवी)
उपस्थेin the lap, in the bosom
उपस्थे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउपस्थ (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.