Rig Veda 8.25.16: Mandala 8, Sukta 25, Mantra 16

Sukta 8.25

Devata: A sovereign ‘One’ as Viśpati (often aligned with Varuṇa/Adityas’ governance)

Samhita Patha (Devanagari)

अयमेक इत्था पुरूरु चष्टे वि विश्पतिः । तस्य व्रतान्यनु वश्चरामसि ॥

Transliteration

ayám éka itthā́ purū́ru caṣṭe ví viśpátiḥ | tásya vratā́ny ánu vaḥ carāmasi ||

Translation

この唯一者は——かくして——多く広き道において見渡す、民の主（Viśpati）。われらは汝とともに歩み、彼の真理の誓戒（vrata）に従って行く。正しき統べ治めにわが生を整えつつ。

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (one), he
• अयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एकः: alone, single
• एकः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective/Numeral
• Root: एक (संख्या-प्रातिपदिक)

• इत्था: thus, in this manner
• इत्था: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: इत्था (अव्यय) < इति-प्रकारेण

• पुरूरु: very much, in many ways
• पुरूरु: क्रियाविशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: पुरु (प्रातिपदिक) + रू (प्रत्यय/उपसर्गीय-वृद्धि; वैदिक-रूप)

• चष्टे: he sees / shows / declares
• चष्टे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चक्ष् (धातु) ‘to see, to show, to proclaim’

• वि: apart, distinctly, widely
• वि: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• विश्पतिः: lord of the clan/people
• विश्पतिः: कर्तृ (अयम् इत्यस्य समानाधिकरणम्)
• Type: Noun (compound)
• Root: विश् (प्रातिपदिक ‘clan, settlement’) + पति (प्रातिपदिक) समासः

• तस्य: of him / his
• तस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• व्रतानि: vows, ordinances, sacred commands
• व्रतानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• अनु: after, following
• अनु: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• वः: to you / your
• वः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रयोगानुसारम्)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चरामसि: we follow / we practice / we go
• चरामसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु) ‘to move, to go, to practice’