Rig Veda 7.33.7: Mandala 7, Sukta 33, Mantra 7
Sukta 7.33
Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭhas)
Devata: Uṣas (Dawn) and cosmic triads (fires/worlds/lights) as operative powers
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्रयः कृण्वन्ति भुवनेषु रेतस्तिस्रः प्रजा आर्या ज्योतिरग्राः । त्रयो घर्मास उषसं सचन्ते सर्वाँ इत्ताँ अनु विदुर्वसिष्ठाः ॥
Transliteration
tráyaḥ kṛṇvanti bhúvaneṣu rétas tisráḥ pra-jā́ ā́ryā jyótir-agrāḥ | tráyo gharmā́sa uṣásaṁ sacante sárvāṁ íttā́n ánu vidúr vasiṣṭhā́ḥ ||
Translation
三つは諸世界において生成の種を置き、三つは高貴なる生まれで、その第一の首は光である。三つは熱であり、曙とともに歩む。これらすべてを、ヴァシシュタたちはまことに知り、正しき理解をもって随い行く。
Word by Word
त्रयःthree
त्रयः:
कर्तृ
TypeAdjective/Numeral
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → त्रय
कृण्वन्तिthey make / produce
कृण्वन्ति:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
भुवनेषुin the worlds
भुवनेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; √भू)
रेतःseed, semen
रेतः:
कर्म
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
तिस्रःthree (f.)
तिस्रः:
कर्तृ
TypeAdjective/Numeral
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → तिसृ
प्रजाःcreatures, progenies
प्रजाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
आर्याःnoble, Aryan
आर्याः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्तृ/विधेय
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
अग्राःforemost, having light in front
अग्राः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
त्रयःthree
त्रयः:
कर्तृ
TypeAdjective/Numeral
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → त्रय
घर्मासःhot seasons / heats (gharmas)
घर्मासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootघर्म (प्रातिपदिक)
उषसम्Dawn
उषसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
सचन्तेthey accompany / follow
सचन्ते:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√सच् (समवाये/अनुगमने)
सर्वान्all
सर्वान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
सम्बन्ध/निपात (अवधारणार्थः)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
तान्those
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनुafter, in accordance with
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
विदुःthey have known / know
विदुः:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
वसिष्ठाःthe Vasiṣṭhas (Vasiṣṭha’s clan/seers)
वसिष्ठाः:
कर्तृ
TypeNoun (Proper)
Rootवसिष्ठ (ऋषि-नाम; प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.