Rig Veda 5.83.8 — Mandala 5, Sukta 83, Mantra 8
Sukta 5.83
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Parjanya (with dyāvāpṛthivī invoked as recipients)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
महान्तं कोशमुदचा नि षिञ्च स्यन्दन्तां कुल्या विषिताः पुरस्तात् । घृतेन द्यावापृथिवी व्युन्धि सुप्रपाणं भवत्वघ्न्याभ्यः ॥
Transliteration
mahā́ntaṃ kóśam úd acā ní ṣiñca syándantāṃ kulyā́ ví-sitāḥ purástāt | ghṛténa dyā́vā-pṛthivī́ vy ùndhi su-prapā́ṇaṃ bhavatu aghnyā́bhyaḥ ||
Translation
その大いなる器より注ぎ下ろせ。開かれた水路（くりや）は前方へと流れ出でよ。澄明の酥（ghṛta）の潤いもて天と地を塗り清めよ。不殺のもの——アグニヤー（aghnyā、聖なる牝牛・増益の光輝）——のために、完全なる飲み物が成就せよ。
Word by Word
महत्a great (one)
महत्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) < √मंह्/मह् ‘to be great’ (adj. stem)
कोशम्container, reservoir, cask
कोशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
उदचाraised up, uplifted
उदचा:
कर्म
TypeAdjective
Rootउद्-√अञ्च् (अञ्चति) / उद्-अञ्च् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
निdown, into
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
षिञ्चpour! sprinkle!
षिञ्च:
क्रिया
TypeVerb
Root√सिच् (सिञ्चति)
स्यन्दन्ताम्let (them) flow
स्यन्दन्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्यन्द् (स्यन्दते)
कुल्याःchannels, water-courses
कुल्याः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकुल्या (प्रातिपदिक)
विषिताःset loose, released, driven forth
विषिताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवि-√सि/√से (विष्यति/सेते) → विषित (कृदन्त, भूतकृदन्त)
पुरस्तात्from the front; forth, forward
पुरस्तात्:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootपुरस् + तात् (अव्ययीभाव)
घृतेनwith ghee; with clarified butter
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
द्यावापृथिवीHeaven and Earth
द्यावापृथिवी:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौ/द्याव् + पृथिवी)
व्युन्धिmoisten! bedew!
व्युन्धि:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-√उन्ध् (उन्धति) / √उन्ध् ‘to moisten, wet, sprinkle’
सुप्रपाणम्well-watered; having good drink
सुप्रपाणम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-प्रपाण (समास; सु + प्रपाण ‘good watering/abundant drink’)
भवतुlet it be; may it become
भवतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवति)
अघ्न्याभ्यःfor the cows (the inviolable ones)
अघ्न्याभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअघ्न्या (प्रातिपदिक; ‘cow’, lit. ‘not to be slain’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.