Rig Veda 5.58.2 — Mandala 5, Sukta 58, Mantra 2
Sukta 5.58
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Marutaḥ
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्वेषं गणं तवसं खादिहस्तं धुनिव्रतं मायिनं दातिवारम् । मयोभुवो ये अमिता महित्वा वन्दस्व विप्र तुविराधसो नॄन् ॥
Transliteration
tveṣáṁ gaṇáṁ tavásaṁ khādíhastáṁ dhúnivratam māyínaṁ dātívāram | mayobhúvo yé ámitā mahitvā́ vándasva vipra tuvirā́dhaso nṝ́n ||
Translation
光明ある賢者よ、その燃え立つ軍勢を礼拝せよ。強く、手に武器を執り、誓いの法は揺り動かし（障りを砕く）こと、はたらきに巧みで、施しに豊かなものを。歓喜をもたらす彼らは、その偉大さに限りなく、広き恵みを与うる人々なり。
Word by Word
त्वेषम्fierce, blazing
त्वेषम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootत्विष् (प्रातिपदिक: त्वेष-)
गणम्troop, host
गणम्:
Karma
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
तवसम्strong, mighty
तवसम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootतवस् (प्रातिपदिक)
खादिहस्तम्with devouring hands / having hands that seize and consume
खादिहस्तम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootखादि-हस्त (समास; खादि- ‘भक्षयितृ/खादक’ + हस्त)
धुनिव्रतम्whose ordinance is roaring/shaking; of tumultuous vow
धुनिव्रतम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootधुनि-व्रत (समास; धुनि- ‘ध्वनिमत्/धुननशील’ + व्रत)
मायिनम्wondrous, possessing māyā (magic/skill)
मायिनम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootमायिन् (प्रातिपदिक)
दातिवारम्granting protection/boons; a giver and defender
दातिवारम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootदाति-वार (समास; दाति- ‘दान/दातृ’ + वार ‘रक्षक/आवरण/प्रतिरोध’—वेदिक प्रयोग)
मयोभुवःbringers of joy, beneficent ones
मयोभुवः:
Kartā (सापेक्ष-सम्बन्धे ‘ये’ इत्यस्य विशेष्य)
TypeNoun/Adjective
Rootमयो-भू (समास; मयस् ‘आनन्द/सुख’ + भू ‘भव’)
येwho
ये:
Kartā (यः-सम्बन्धः; ‘नॄन्’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमिताःimmeasurable, boundless
अमिताः:
Kartā (ये इत्यस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-मित (कृदन्त/विशेषण; √मा ‘माने’/‘मित’ ‘measured’ + अ-)
महित्वाby (their) greatness, through majesty
महित्वा:
Karaṇa (महत्त्वेन/महत्त्वात्—‘by/through greatness’)
TypeNoun
Rootमहित्व (प्रातिपदिक; महत्-भाव)
वन्दस्वworship/praise!
वन्दस्व:
(मुख्यक्रिया) —
TypeVerb
Root√वन्द् (स्तुतौ)
विप्रO inspired poet/seer
विप्र:
(सम्बोधन) —
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
तुविराधसःrich in gifts, of abundant bounty
तुविराधसः:
Karma (नॄन् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootतुवि-राधस् (समास; तुवि ‘बहु/अत्यर्थ’ + राधस् ‘दान/समृद्धि’)
नॄन्men, heroes
नॄन्:
Karma (वन्दस्व इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.