Rig Veda 4.12.1: Mandala 4, Sukta 12, Mantra 1
Sukta 4.12
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni (Jātavedas)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यस्त्वामग्न इनधते यतस्रुक्त्रिस्ते अन्नं कृणवत्सस्मिन्नहन् । स सु द्युम्नैरभ्यस्तु प्रसक्षत्तव क्रत्वा जातवेदश्चिकित्वान् ॥
Transliteration
yás tvām agne inádhate yatásruk trís te ánnaṃ kṛṇávát sásmin áhan | sá sú dyumnáir abhy àstu prasákṣat táva kratvā jātavedas cikitvā́n ||
Translation
秩序ある献杓をもって汝を燃え立たせる者、アグニよ。さらにその日に三たび汝の食を整える者――その者を汝の光輝の力が取り巻き、汝の働き成す意志（クラトゥ）によって大いに勝ち進ませよ。ジャータヴェーダスよ、生まれながらに知る者、覚知ある者よ。
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
इनधतेkindles, enkindles
इनधते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइन्ध् (धातु)
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्रुक्the ladle
स्रुक्:
Kartā
TypeNoun
Rootस्रुक् (प्रातिपदिक)
त्रिःthrice
त्रिः:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रिः (अव्यय)
तेof you, your
ते:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्नम्food, offering
अन्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
कृणवत्made, prepared
कृणवत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
सस्मिन्in that
सस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्मिन्
अहन्day
अहन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुindeed, well
सु:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootसु (निपात/अव्यय)
द्यु॒म्नैःwith splendors, with glories
द्यु॒म्नैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न (प्रातिपदिक)
अभिtowards, over
अभि:
(उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अस्तुlet him be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रसक्षत्prevailed, became mighty
प्रसक्षत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसह्/सक्ष् (धातु; ‘to be strong/prevail’) + प्र
तवof you, your
तव:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्रत्वाby (your) resolve/power
क्रत्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
जातवेदःO Jātavedas (Agni)
जातवेदः:
(सम्बोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
चिकित्वान्wise, discerning
चिकित्वान्:
(विशेषणम्—सः)
TypeAdjective (participial)
Rootचित् (धातु) → क्त्वान्-प्रत्यय (परिपूर्ण/ज्ञात)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.