Mantra 6
Sukta 10.141
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं नो अग्ने अग्निभिर्ब्रह्म यज्ञं च वर्धय । त्वं नो देवतातये रायो दानाय चोदय ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं नो॑ अग्ने अ॒ग्निभि॒र्ब्रह्म॑ य॒ज्ञं च॑ वर्धय । त्वं नो॑ दे॒वता॑तये रा॒यो दाना॑य चोदय ॥
Transliteration
tváṃ no agne agníbhir bráhma yajñáṃ ca vardhaya | tváṃ no devátātaye rāyó dā́nāya codaya ||
Translation
アグニよ、汝の諸炎によって我らのためにブラフマン（霊感の見と言葉）とヤジュニャ（内なる供献）とを増し広げよ。さらに我らを神々の境位へ、また豊穣なる富（rāyas）の施与へと駆り立てよ。
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्निऽभिः॑ । ब्रह्म॑ । य॒ज्ञम् । च॒ । व॒र्ध॒य॒ । त्वम् । नः॒ । दे॒वऽता॑तये । रा॒यः । दाना॑य । चो॒द॒य॒ ॥त्वम् । नः । अग्ने । अग्निभिः । ब्रह्म । यज्ञम् । च । वर्धय । त्वम् । नः । देवतातये । रायः । दानाय । चोदय ॥tvam | naḥ | agne | agni-bhiḥ | brahma | yajñam | ca | vardhaya | tvam | naḥ | deva-tātaye | rāyaḥ | dānāya | codaya
Word by Word
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अग्निभिःwith (the) fires / with Agnis
अग्निभिः:
करण
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ब्रह्मsacred formulation / prayer
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक; नपुंसक)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
वर्धयincrease / make grow
वर्धय:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु) → वर्धय (णिच्-आदेश)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवतायतयेfor (attaining) divine favor / for godliness
देवतायतये:
सम्प्रदान (प्रयोजन) / प्रयोजन-दत्त
TypeNoun (abstract) / purpose-term
Rootदेवतायति (प्रातिपदिक; ‘देवता’ + ‘अयति/आयति’ भाव) / देवतायत (स्त्री)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक ‘wealth’)
दानायfor giving / for a gift
दानाय:
सम्प्रदान (प्रयोजन) / प्रयोजन
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चोदयimpel / set in motion / urge
चोदय:
क्रिया
TypeVerb
Rootचुद् (धातु) → चोदय (णिच्)