Mantra 6
Sukta 10.118
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
तं मर्ता अमर्त्यं घृतेनाग्निं सपर्यत । अदाभ्यं गृहपतिम् ॥
Samhita Patha (IAST)
तं म॑र्ता॒ अम॑र्त्यं घृ॒तेना॒ग्निं स॑पर्यत । अदा॑भ्यं गृ॒हप॑तिम् ॥
Transliteration
táṃ martā́ amártyaṃ ghṛténā́gníṃ saparyata | adā́bhyaṃ gṛhápatim ||
Translation
人の子らはギー（ghṛta）をもって、その不死なるアグニ（Agni）を敬い仕える——打ち破られぬ者、家の主（gṛhapati）を。
Padapatha (Word Analysis)
तम् । म॒र्ताः॒ । अम॑र्त्यम् । घृ॒तेन॑ । अ॒ग्निम् । स॒प॒र्य॒त॒ । अदा॑भ्यम् । गृ॒हऽप॑तिम् ॥तम् । मर्ताः । अमर्त्यम् । घृतेन । अग्निम् । सपर्यत । अदाभ्यम् । गृहपतिम् ॥tam | martāḥ | amartyam | ghṛtena | agnim | saparyata | adābhyam | gṛha-patim
Word by Word
तम्him / that one
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मर्ताःmortals
मर्ताः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक; √मृ 'to die' से)
अमर्त्यम्immortal
अमर्त्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-मर्त्य (प्रातिपदिक)
घृतेनwith ghee (clarified butter)
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सपर्यतthey worshipped / served
सपर्यत:
—
TypeVerb
Root√सपर्य् (सपर्यति) 'to honor, worship, serve'
अदाभ्यम्unharming, unassailable
अदाभ्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-दाभ्य (प्रातिपदिक; √दभ् 'to harm/deceive' से)
गृहपतिम्the lord of the house (household fire)
गृहपतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगृहपति (प्रातिपदिक; गृह + पति)