HomeRig VedaMandala 1Sukta 155Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 1.155.2Mandala 1, Sukta 155, Mantra 2

Sukta 1.155

Rishi: Dīrghatamas Aucathya
Devata: Indra–Viṣṇu
Chandas: Triṣṭubh

त्वेषमित्था समरणं शिमीवतोरिन्द्राविष्णू सुतपा वामुरुष्यति । या मर्त्याय प्रतिधीयमानमित्कृशानोरस्तुरसनामुरुष्यथः ॥

tveṣam itthā samaraṇaṃ śimīvator indrāviṣṇū sutapā vām uruṣyati | yā martyāya pratidhīyamānam it kṛśānor astur asanām uruṣyathaḥ ||

インドラとヴィシュヌよ、疾き力ある二柱の戦いはまことに烈しい。ソーマを飲む者は、汝らのために安らぎの道を広くひらく。人に向けて敵対の力が据えられるとき、火の灼熱と突進の襲いからも、汝ら二柱は守り、通り道を広くする。

त्वेषम्fierce, impetuous
त्वेषम्:
Karma (विशेष्य-सम्बन्धेन ‘समरणम्’)
TypeAdjective
Rootत्वेष (प्रातिपदिक) < √त्विष् (दीप्तौ)
इत्थाthus, in this manner
इत्था:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्था (अव्यय)
समरणम्encounter, battle, conflict
समरणम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमरण (प्रातिपदिक) < √स्मृ (स्मरणे)
शिमीवतॊःof the two strong/energetic ones
शिमीवतॊः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the two vigorous/strong ones’
TypeAdjective
Rootशिमीवत् (प्रातिपदिक)
इन्द्राविष्णूIndra and Viṣṇu
इन्द्राविष्णू:
Kartā
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र + विष्णु (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
सुतपाof good/strong austerity (ardent)
सुतपा:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-तपस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय)
वाम्for you two / of you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (contextual: ‘for you two / of you two’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
उरुष्यतिprotects, saves, gives wide protection
उरुष्यति:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√उरुष्य (रक्षणे/पालने; denominative from उरु ‘wide, ample’)
याshe who / which
या:
Kartā (अन्वयेन ‘या … उरुष्यथः’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
मर्त्यायfor the mortal
मर्त्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
प्रतिधीयमानम्being set/placed in opposition; being presented/put forward
प्रतिधीयमानम्:
Karma (यत् ‘या’ द्वारा रक्ष्य-वस्तु)
TypeParticiple
Rootप्रति-√धा (धारणे/निधाने) + शानच्
इत्indeed, just
इत्:
(निपात; बलार्थ/निश्चयार्थ)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
कृशानॊःof Kṛśānu (a hostile being/archer in Vedic myth)
कृशानॊः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Kṛśānu’
TypeNoun
Rootकृशानु (प्रातिपदिक)
अस्तुlet there be
अस्तु:
(आशीर्वचन/विधि)
TypeVerb
Root√अस् (भू)
तुरसनाम्swift help/aid; deliverance
तुरसनाम्:
Karma (यत् ‘अस्तु’ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootतुरसन (प्रातिपदिक)
उरुष्यथःyou two protect, you two save
उरुष्यथः:
(मुख्यक्रिया; कर्ता = इन्द्राविष्णू)
TypeVerb
Root√उरुष्य (रक्षणे)

Ask anything about this verse

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App