Rig Veda 1.149.5 — Mandala 1, Sukta 149, Mantra 5
Sukta 1.149
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अयं स होता यो द्विजन्मा विश्वा दधे वार्याणि श्रवस्या । मर्तो यो अस्मै सुतुको ददाश ॥
Transliteration
ayáṃ sá hotā yó dvijánmā víśvā dadhé vā́ryāṇi śravasyā́ | márto yó asmai sutúko dadā́śa ||
Translation
これこそがそのホートリ（Hotṛ）、二度生まれし者。彼は、望ましき宝と魂の富、まことの名声を築く諸力をことごとく保ち、配する。喜びつつ進んで供物をささげる死すべき者に、彼は満ち満ちた豊かさで応える。
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā (सः—कर्ता-निर्देशः) / विषयः
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā / विषयः
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ (invoking priest)
होता:
Kartā (यजमानस्य/देवस्य कर्मणि कर्ता—‘invoker/priest’)
TypeNoun (agent) / title
Root√हु (जुहोति) → होतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā (सम्बन्ध-कर्ता; ‘who’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्विजन्माtwo-born / having two births
द्विजन्मा:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective (compound)
Rootद्वि + जन्मन् (प्रातिपदिक); बहुव्रीहिः
विश्वाall (things)
विश्वा:
Karma (दधे इत्यस्य कर्म)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
दधेhas placed / has established
दधे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (दधाति) [परस्मैपदम्]
वार्याणिchoice treasures / desirable boons
वार्याणि:
Karma (दधे इत्यस्य कर्म; ‘desirable goods’)
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootवार्य (प्रातिपदिक; ‘choice/precious, desirable’)
श्रवस्याfame-bringing / glorious
श्रवस्या:
Karma-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootश्रवस्य (प्रातिपदिक; ‘fame-giving, glorious’)
मर्तःa mortal
मर्तः:
Kartā (ददाश इत्यस्य कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā (सम्बन्ध-कर्ता; ‘who’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradāna (प्राप्ता/सम्प्रदानम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतुकःwillingly / with good intent
सुतुकः:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसु + तुक (प्रातिपदिक; ‘well-pleased/ready, eager’; RV adj.)
ददाशhas given / has bestowed
ददाश:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (ददाति) [परस्मैपदम्]
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.