Rig Veda 1.14.6: Mandala 1, Sukta 14, Mantra 6

Sukta 1.14

Rishi: Kaṇva

Devata: Agni (as carried), and the invited Devas

Chandas: Gāyatrī (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

घृतपृष्ठा मनोयुजो ये त्वा वहन्ति वह्नयः । आ देवान्त्सोमपीतये ॥

Transliteration

ghṛtápṛṣṭhā manoyújo ye tvā váhanti váhnayaḥ | ā́ devā́nt sómapītaye ||

Translation

汝を運ぶ担い手たち――澄明の光を背に負い、心によって軛されしヴァフナヤḥ――は、ソーマを飲むために神々を招き来たらしめる。願わくは、意向に結ばれた内なる力が、神威をわれらの覚醒の歓喜へと運ばんことを。

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• घृतपृष्ठाः: having ghee as their back / ghee-backed
• घृतपृष्ठाः: विशेषणम् (कर्तृपदस्य ‘वह्नयः’ विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: घृत-पृष्ठ (प्रातिपदिक; समासः: घृतम् + पृष्ठम्)

• मनःयुजः: mind-yoked / harnessed by thought
• मनःयुजः: विशेषणम् (कर्तृपदस्य ‘वह्नयः’ विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मनस्-युज् (प्रातिपदिक; समासः: मनः + युज् ‘yoking the mind’)

• ये: who
• ये: सम्बन्धसूचकः (यः-तद् सम्बन्धः; ‘वह्नयः’ इत्यस्य निर्देशः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म (वहन्ति इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वहन्ति: they carry / convey
• वहन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)

• वह्नयः: the bearers / fire-priests (vahnis)
• वह्नयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)

• आ: hither, forth (towards)
• आ: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म (आ…वहन्ति/आ…इति गत्यर्थक्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सोमपीतये: for the drinking of Soma
• सोमपीतये: सम्प्रदानम् (उद्देश्यः: ‘सोमपानाय’)
• Type: Noun
• Root: सोम-पीति (प्रातिपदिक; समासः: सोम + पीति ‘drinking’)