Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

सप्तनवतितमः सर्गः (Yuddha Kāṇḍa 97): Sugrīva’s Onslaught and the Fall of Virūpākṣa

प्लवङ्गनामनीकानिमहाभ्राणीवमारुतः ।सययौसमरेतस्मिन्विधमन्रावणश्शरैः ।।।।

plavaṅganām anīkāni mahābhrāṇīva mārutaḥ |

sa yayau samare tasmin vidhaman rāvaṇaśśaraiḥ ||

その戦いで、ラーヴァナの矢はヴァーナラの隊列を散らし、まるで大いなる雲塊が風に押し分けられるかのようであった。

प्लवङ्गनाम्of the monkeys (Vanaras)
प्लवङ्गनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अनीकानिarmies/ranks
अनीकानि:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
महाभ्राणिgreat clouds
महाभ्राणि:
उपमान (Upamāna)
TypeNoun
Rootमहा-भ्र (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास (महान्ति अभ्राणि); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; उपमान
इवlike
इव:
सम्बन्ध (Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक
मारुतःwind
मारुतः:
उपमान (Upamāna)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ययौwent/advanced
ययौ:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
समरेin battle
समरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन
विधमन्scattering, blowing away
विधमन्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootवि-√ध्मा (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषण (rāvaṇaḥ)
रावणःRavana
रावणः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शरैःwith arrows
शरैः:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; करण

The Vanaras witnessed Virupaksha who had misshapen eyes, turning his eyeballs in anger, foaming blood flowing from nostrils.

R
Rāvaṇa
V
Vānaras (Plavaṅgas)

FAQs

Dharma here highlights steadiness under adversity: even when forces are scattered by overwhelming power, the righteous cause requires regrouping and perseverance rather than surrender.

Rāvaṇa’s assault disrupts the vānaras’ formations; the battlefield momentum briefly turns through sheer force of weaponry.

Collective resilience—an implied call for the vānaras to recover discipline and courage after being dispersed.