Shloka 8

युद्धाय रावणस्य निर्याणं तथा उत्पातदर्शनम्

Ravana’s Mobilization for War and the ظهور of Fatal Portents

Devanagari script

प्रतिपूज्ययथान्यायंरावणंतेमहारथाः ।तस्थुःप्राञ्जलयःसर्वेभर्तुर्विजयकाङ्क्षिणः ।।6.96.8।।

Transliteration

pratipūjya yathānyāyaṃ rāvaṇaṃ te mahārathāḥ | tasthuḥ prāñjalayaḥ sarve bhartur vijayakāṅkṣiṇaḥ ||6.96.8||

Translation

法にかなってラーヴァナを敬礼し終えると、その大車戦の勇士たちは皆合掌して立ち、主君の勝利を願った。

Word by Word

• प्रतिपूज्य: having paid homage
• प्रतिपूज्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति+√पूज् (धातु)
• Form: कृदन्त—ल्यप् (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having paid respects)

• यथान्यायम्: according to propriety
• यथान्यायम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा-अन्याय (प्रातिपदिक/अव्ययसमास)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय; क्रियाविशेषण (according to rule/propriety)

• रावणम्: Ravana
• रावणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रतिपूज्य इति क्रियायाः कर्म

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• महारथाः: great chariot-warriors
• महारथाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा-रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (great chariot-warriors)

• तस्थुः: stood
• तस्थुः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• प्राञ्जलयः: with folded hands
• प्राञ्जलयः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (प्राञ्जलिः येषाम् = with folded hands)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्—ते महारथाः

• भर्तुः: of (their) lord
• भर्तुः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (of the lord/master)

• विजयकाङ्क्षिणः: desiring victory
• विजयकाङ्क्षिणः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विजय-काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक; विजय + काङ्क्षिन्<√काङ्क्ष्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (विजयं काङ्क्षन्ति ये = desiring victory); भर्तुः इति सम्बन्धेन ‘for their lord’s victory’

Context

All the great chariot warrior spraying to Ravana with folded palms stood desiring success.

Characters & Entities

• Rāvaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse reflects maryādā (proper conduct): even in war, formal respect and protocol are observed within a hierarchy.

What is the narrative situation?

Senior warriors acknowledge Rāvaṇa formally and await or prepare to carry out his will in the coming battle.

Which character virtue is emphasized?

Respect for established order and disciplined decorum.