Shloka 36
त्रिशिरा–देवान्तक–महोदर–मत्त
महापार्श्व) वधः | Slaying of Trisira, Devantaka, Mahodara, and Matta (Mahaparsva
Devanagari script
तमापतन्तमाकाशेद्रुमवर्षंप्रतापवान् ।त्रिशिरानिशितैर्बाणैश्चिच्छेद च ननाद च ।।।।
Transliteration
tam āpatantam ākāśe drumavarṣaṁ pratāpavān | triśirā niśitair bāṇaiś ciccheda ca nanāda ca ||
Translation
樹木の雨が天空を駆け落ちてくると、猛々しいトリシラスは鋭い矢でそれを切り払って、轟然と咆哮した。
Word by Word
तत्that (peak)
तत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शिखरम् इत्यर्थे
व्यर्थम्ineffective
व्यर्थम्:
कर्मविशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootव्यर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्/शिखरम् इति विशेषण
शिखरम्peak
शिखरम्:
कर्म (Karma/Object of seeing)
TypeNoun
Rootशिखर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियासम्बन्ध (Prior action)
TypeVerb
Root√दृश् (कृदन्त; क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त; पूर्वकालक्रिया (having seen)
द्रुमवर्षम्a shower of trees
द्रुमवर्षम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootद्रुम-वर्ष (प्रातिपदिक; द्रुम + वर्ष)
Formतत्पुरुषसमास (द्रुमाणां वर्षः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महाकपिःthe great monkey (Hanumān)
महाकपिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहा-कपि (प्रातिपदिक; महा + कपि)
Formकर्मधारयसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विससर्जreleased/let loose
विससर्ज:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवि-√सृज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तस्मिन्there/in that (battle)
तस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम; तत्र (there/in that)
रावणस्यof Rāvaṇa
रावणस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सुतम्son
सुतम्:
प्रति-सम्बन्धित कर्म (Object toward whom)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रतिtoward/against
प्रति:
सम्प्रदान/दिशा (Direction/target)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश/पूर्वसर्ग (preposition: toward/against)
Context
Stupendous Trisira tore with his whetted arrows the rain of trees through the sky and roared.
Characters & Entities
T
TriśirasH
HanumānT
treesA
arrowsS
skyFAQs
Dharma in warfare includes vigilance and proportional response—meeting aggression with controlled, effective defense.
Triśiras counters Hanumān’s tree-barrage by slicing it apart mid-air with arrows.
Triśiras’ prowess and confidence as a battlefield combatant.