Shloka 79
कुम्भकर्णवधः
The Slaying of Kumbhakarna
Devanagari script
अयंमुहूर्तात्सुग्रीवोलब्दसंज्ञोमहाहवे ।आत्मनोवानराणां च यत्पथ्यंतत्करिष्यति ।।।।
Transliteration
ayaṃ muhūrtāt sugrīvo labdhasaṃjño mahāhave | ātmano vānarāṇāṃ ca yat pathyaṃ tat kariṣyati ||
Translation
ほどなくこの大いなる戦いにおいて、スグリーヴァは意識を取り戻し、自らとヴァーナラたちのために益となることを成すであろう。
Word by Word
अयम्this (he)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम
मुहूर्तात्after a short while
मुहूर्तात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्; अवधि/काल-अपादानार्थे
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
लब्धसंज्ञःhaving regained consciousness
लब्धसंज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootlabdha (कृदन्त; √labh धातु) + saṃjñā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त), ‘लब्धा संज्ञा यस्य’ इति; विशेषणम् सुग्रीवस्य
महाहवेin the great battle
महाहवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā (उपसर्ग/पूर्वपद) + āhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; ‘महान् आहवः’ इति कर्मधारयः; अधिकरणार्थे
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
वानराणाम्of the monkeys
वानराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम
पथ्यम्wholesome; proper
पथ्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpathya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (यत्/तत्)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तद्-शब्दः, ‘यत्...तत्’ सहसंबन्धः
करिष्यतिwill do
करिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
Context
Sugriva will soon regain consciousness and do what is good for Vanaras.
Characters & Entities
S
SugrīvaV
vānarāḥFAQs
Dharma is acting for the common good (pathya): leadership is measured by choices that benefit both oneself and one’s dependents.
Hanumān reassures others that Sugrīva’s stupor is temporary and that he will soon act wisely for the army.
Steadfast optimism grounded in judgment—Hanumān’s confidence is not naive but based on understanding Sugrīva’s resilience.