Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 67›Shloka 19
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 19

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

Devanagari script

स शूलमासाद्यतटित्प्रकाशंगिरिर्यथाप्रज्वलिताग्रशृङ्गम् ।बाह्वन्तरेमारुतिमाजघानगुहोऽचलंक्रौञ्चमिवोग्रशक्त्या ।।।।

Transliteration

sa śūlam āsādya taḍit-prakāśaṃ girir yathā prajvalitāgra-śṛṅgam |

bāhv-antare mārutim ājaghāna guho 'calaṃ krauñcam ivogra-śaktyā ||

Translation

稲妻のように閃く槍を掴み、燃え盛る頂を持つ山のように、彼は猛烈な力でマールティ（ハヌマーン）の腕の間を打った。それはまるでグハがクラウンチャ山を打ったかのようであった。

Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative singular); सर्वनाम (pronoun)
शूलम्a pike/spear
शूलम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Neuter, Accusative singular)
आसाद्यhaving taken up/obtained
आसाद्य:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Converb)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive); ‘having reached/obtained’
तटित्-प्रकाशम्shining like lightning
तटित्-प्रकाशम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतटित् (प्रातिपदिक) + प्रकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (light like lightning)
गिरिःa mountain
गिरिः:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative singular)
यथाas/like
यथा:
सम्बन्ध/उपमा-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्ययम् (indeclinable of comparison: ‘as/like’)
प्रज्वलित-अग्र-शृङ्गम्with a blazing peak
प्रज्वलित-अग्र-शृङ्गम्:
उपमेय-विशेषण (Qualifier of the compared object)
TypeNoun
Rootप्र-√ज्वल् (धातु) + अग्र (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; समासः (अग्रशृङ्गम् = peak-horn; प्रज्वलितम् = blazing, as prior member)
बाहु-अन्तरेbetween the arms (on the chest)
बाहु-अन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Locative singular); ‘between the arms/at the chest’
मारुतिम्Maruti (Hanuman)
मारुतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमारुति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative singular)
आजघानstruck
आजघान:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootआ-√हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष-एकवचनम् (3rd person singular)
गुहःGuha (Kumbhakarna)
गुहः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative singular); नाम (proper noun)
अचलम्a mountain
अचलम्:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootअचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative singular); ‘mountain’
क्रौञ्चम्Krauñca (mountain)
क्रौञ्चम्:
उपमान-विशेष्य (Specific standard)
TypeNoun
Rootक्रौञ्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative singular); विशेष-गिरिनाम (name of a mountain)
इवlike
इव:
उपमा-सूचक (Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्ययम् (comparative particle)
उग्र-शक्त्याwith a formidable spear/force
उग्र-शक्त्या:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootउग्र (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Feminine, Instrumental singular); कर्मधारयः (formidable spear/weapon)
Context

Kumbhakarna ,who was like a mountain blazing like fire, pierced at Maruti's chest with his pike shining like lightning just as Guha struck at Krauncha mountain.

Characters & Entities
K
Kumbhakarṇa
H
Hanūmān (Māruti)
G
Guha (Skanda/Kārttikeya)
Ś
Śūla (spear/pike)

FAQs

Dharma is tested under suffering: even when struck down, the righteous side must maintain resolve and discipline rather than collapse into despair.

Kumbhakarṇa counterattacks, driving a lightning-bright spear into Hanūmān’s chest area.

Hanūmān’s kṣānti and dhairya (endurance and steadiness) are set up—his capacity to withstand injury for a higher cause.

←Previous Verse
Next Verse→