Shloka 67

रावणस्य अन्त्येष्टिः

Ravana’s Funeral Rites and the Ethics of Post-War Conduct

Devanagari script

कथं च नामतेराजन् लोकानाक्रम्यतेजसा ।।।।नारीचौर्यमिदंक्षुद्रंकृतंशौण्डीर्यमानिना ।

Transliteration

kathaṃ ca nāma te rājan lokān ākramya tejasā |

nārīcauryam idaṃ kṣudraṃ kṛtaṃ śauṇḍīryamāninā |

Translation

王よ、光輝によって諸世界を踏み越えたそなたが、武勇を誇りながら、なぜこの卑しい「女さらい」という行いをなしたのか。

Word by Word

• कथम्: how?
• कथम्: सम्बन्ध/प्रश्न (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (प्रश्नार्थक-अव्ययम्, interrogative adverb) — अविकारी

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय-बोधकः, conjunction) — अविकारी

• नाम: indeed / pray
• नाम: निपात (अवधारण/विस्मय)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपातः/अवधारणार्थकः, particle of emphasis) — अविकारी

• ते: your
• ते: षष्ठी-सम्बन्ध (सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; षष्ठी-विभक्तिः (genitive), एकवचनम्; (your)

• राजन्: O king
• राजन्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः; सम्बोधन-विभक्तिः (vocative), एकवचनम्

• लोकान्: worlds / people
• लोकान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः; द्वितीया-विभक्तिः (accusative), बहुवचनम्

• आक्रम्य: having invaded / after attacking
• आक्रम्य: पूर्वकाल-क्रिया (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: आ√क्रम् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययः)
• Form: कृदन्तः; ल्यप्-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having done); उपसर्गः: आ-

• तेजसा: by (your) brilliance / power
• तेजसा: करण
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; तृतीया-विभक्तिः (instrumental), एकवचनम्

• नारीचौर्यम्: abduction of a woman
• नारीचौर्यम्: कर्तृ/विषय (वाक्यस्य विषयः)
• Type: Noun
• Root: नारी + चौर्य (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः (nominative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (नार्याः चौर्यम् = stealing/abduction of a woman)

• इदम्: this
• इदम्: विशेषण (विषय-निर्देशः)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; प्रथमा-विभक्तिः (nominative), एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गः; विशेषणम् (नारीचौर्यम् इदम्)

• क्षुद्रम्: mean / petty
• क्षुद्रम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: क्षुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः (nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (नारीचौर्यम्)

• कृतम्: done / committed
• कृतम्: कर्मणि-क्रिया (विधेय)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (प्रत्ययः) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (इदं/नारीचौर्यम्) कृतम् = has been done

• शौण्डीर्यमानिना: by one proud of (his) heroism
• शौण्डीर्यमानिना: करण/हेतु (कर्तृ-निर्देशः: by one proud of heroism)
• Type: Noun
• Root: शौण्डीर्य + मानिन् (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गः; तृतीया-विभक्तिः (instrumental), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (शौण्डीर्यस्य मानिन् = one proud of heroism)

Context

"King! You have invaded the world by your brilliance and were proud of your heroism. How did you do this mean act of abducting a woman?"

Characters & Entities

• Rāvaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

True valor is aligned with maryādā (moral boundaries); abusing power to abduct a woman is condemned as base and adharmic.

What is the narrative situation?

The speaker rebukes Rāvaṇa, contrasting his reputation for might with the disgraceful act that triggered the war.

Which character virtue is emphasized?

Kṣātra-maryādā (honorable warrior conduct): courage must be governed by restraint and righteousness.