Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 101›Shloka 63
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 63

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

Devanagari script

सकीर्यमाणश्शरजालवृष्टिभिर्महात्मनादीप्तधनुष्मतार्दितः ।भयात्प्रदुद्रावसमेत्यरावणोयथाविलेनाभिहतोबलाहकः ।।।।

Transliteration

sakīryamāṇaś śarajālavṛṣṭibhir mahātmanā dīptadhanuṣmatā 'rditaḥ |

bhayāt pradudrāva sametya rāvaṇo yathānilena 'bhihato balāhakaḥ ||

Translation

燃え立つ弓を持つ大いなる射手に、矢の網の雨を浴びせられて打ち据えられ、ラーヴァナは従者とともに恐れのあまり逃げ去った。まるで風に打たれ、吹き払われる雲のように。

Word by Word
स-कीर्यमाणःbeing scattered (all around)
स-कीर्यमाणः:
कर्ता (Karta/Subject, adjectival)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपसर्गवत्) + कीर्यमाण (प्रातिपदिक; √कॄ/किर् कर्मणि वर्तमानकृदन्त)
Formअव्ययीभाव: 'सह कीर्यमाणः' (intensified sense: being scattered all around); कर्मणि वर्तमानकृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); रावणः इत्यस्य विशेषण
शर-जाल-वृष्टिभिःby showers of masses of arrows
शर-जाल-वृष्टिभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक) + वृष्टि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमाससमूह: 'शराणां जालस्य वृष्टिः' = shower of a net/mass of arrows; स्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया (Ins. 3), बहुवचन (pl.)
महात्मनाby the great-souled one (Rama)
महात्मना:
कर्ता (Karta/Agent in passive; कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Ins. 3), एकवचन (sg.)
दीप्त-धनुष्मताby (him) of blazing bow
दीप्त-धनुष्मता:
करण/कर्ता (Instrument/Agent descriptor)
TypeNoun
Rootदीप्त (प्रातिपदिक) + धनुष्मत् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: 'दीप्तः धनुष्मान्' = the one with blazing bow; तृतीया (Ins. 3), एकवचन (sg.); महात्मना इत्यस्य विशेषणभावेन
अर्दितःafflicted, battered
अर्दितः:
कर्म (Karma/Patient in passive)
TypeVerb
Rootअर्द् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); रावणः इत्यस्य विशेषण
भयात्from fear
भयात्:
हेतु/अपादान (Hetu/Cause; Ablative)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), पञ्चमी (Abl. 5), एकवचन (sg.)
प्रदुद्रावran away
प्रदुद्राव:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootप्र-द्रु (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (sg.); परस्मैपद
समेत्यhaving come together, having joined (with others)
समेत्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootसम्-इ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
रावणःRavana
रावणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.)
यथाas, like
यथा:
अव्यय-सम्बन्ध (Comparison)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (comparative)
अनिलेनby the wind
अनिलेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootअनिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Ins. 3), एकवचन (sg.)
अभिहतःstruck, battered
अभिहतः:
कर्म (Karma/Patient in passive)
TypeVerb
Rootअभि-हन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); बलाहकः इत्यस्य विशेषण
बलाहकःa cloud
बलाहकः:
कर्ता (Karta/Subject of simile)
TypeNoun
Rootबलाहक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.)
Context

The dreadful great sound that arose from the bow strings of both Rama and Ravana was astonishing to witness.

Characters & Entities
R
Rāma
R
Rāvaṇa
A
anila (wind)

FAQs

Adharma ultimately loses moral steadiness: when confronted by disciplined, righteous power, the unrighteous side collapses into fear and retreat.

Rāma’s overwhelming arrow-storm forces Rāvaṇa to withdraw, compared poetically to a cloud driven by wind.

Rāma’s vīrya joined with dharmic focus—effective strength that compels injustice to yield.

←Previous Verse
Next Verse→