Home›Ramayana›Sundara Kanda›Sarga 44›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 44, Shloka 1

जम्बुमालिवधः

The Slaying of Jambumali

Devanagari script

सन्दिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली।जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः।।।।रक्तमाल्याम्बरधरस्स्रग्वी रुचिरकुण्डलः।महान्विवृत्तनयनश्चण्डस्समरदुर्जयः।।।।धनुश्शक्रधनुः प्रख्यं महद्रुचिरसायकम्।विष्फारयाणो वेगेन वज्राशनिसमस्वनम्।।।।

Transliteration

sandiṣṭo rākṣasendreṇa prahastasya suto balī |

jambumālī mahādaṁṣṭro nirjagāma dhanurdharaḥ ||

raktamālyāmbaradharaḥ sragvī rucirakuṇḍalaḥ |

mahān vivṛttanayanaś caṇḍaḥ samaradurjayaḥ ||

dhanuḥ śakradhanuḥprakhyaṁ mahad rucirasāyakam |

viṣphārayāṇo vegena vajrāśanisamasvanam ||

Translation

羅刹王の命を受け、プラハスタの勇猛なる子ジャンブマーリーが、巨大な牙を備え弓を携えて進み出た。赤き花鬘と赤衣をまとい、花冠を戴き、輝く耳飾りを飾る。巨体にして眼は円く、猛々しく、戦場にて打ち破り難い。彼はインドラの虹にも似た弓を勢いよく鳴らし、その響きは金剛の雷と稲妻のごとく轟いた。大きく光り輝く矢を備えていた。

Word by Word
सन्दिष्टःcommanded
सन्दिष्टः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + दिश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: आज्ञापितः (ordered/commanded)
राक्षसेन्द्रेणby the demon-king
राक्षसेन्द्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराक्षस-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: राक्षसानाम् इन्द्रः (lord of demons)
प्रहस्तस्यof Prahasta
प्रहस्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बलीmighty
बली:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण सुतः/जम्बुमाली प्रति
जम्बुमालीJambumali
जम्बुमाली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजम्बुमालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper noun)
महादंष्ट्रःlarge-fanged
महादंष्ट्रः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootमहा-दंष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: महती दंष्ट्रा यस्य (having huge fangs)
निर्जगामwent out
निर्जगाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर् + गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; धातु: गम्, उपसर्ग: निर्
धनुर्धरःbow-bearer
धनुर्धरः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootधनुस्-धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: धनुः धरति इति (bow-bearer)
रक्तमाल्याम्बरधरःwearing red garland and garments
रक्तमाल्याम्बरधरः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootरक्त-माल्य-अम्बर-धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (upapada): रक्तं माल्यं रक्तम् अम्बरं च धरति (wearing red garland and red garments)
स्रग्वीgarlanded
स्रग्वी:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्रग्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (garlanded)
रुचिरकुण्डलःwith beautiful earrings
रुचिरकुण्डलः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootरुचिर-कुण्डल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: रुचिरे कुण्डले यस्य (having beautiful earrings)
महान्great
महान्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण जम्बुमाली प्रति
विवृत्तनयनःwide-eyed
विवृत्तनयनः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootवि-वृत्त-नयन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: विवृत्ते नयने यस्य (having wide/round eyes)
चण्डःfierce
चण्डः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootचण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समरदुर्जयःhard to defeat in battle
समरदुर्जयः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसमर-दुर्जय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः: समरे दुर्जयः (hard to conquer in battle)
धनुःbow
धनुः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विष्फारयाणः इति क्रियायाः कर्म
शक्रधनुःप्रख्यम्resembling Indra's bow
शक्रधनुःप्रख्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्र-धनुस्-प्रख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: शक्रधनुषः प्रख्यम् (like Indra's bow/rainbow); विशेषण धनुः प्रति
महत्huge
महत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण धनुः प्रति
रुचिरसायकम्with splendid arrows
रुचिरसायकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुचिर-सायक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः: रुचिरः सायकः (beautiful arrows/arrow-gear); विशेषण धनुः प्रति (as equipped with splendid arrows)
विष्फारयाणःtwanging (it)
विष्फारयाणः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + स्फुर्/स्फार् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी; अर्थ: विष्फारं कुर्वन् (twanging)
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थ (adverbial instrumental)
वज्राशनिसमस्वनम्with thunderbolt-like sound
वज्राशनिसमस्वनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवज्र-आशनि-सम-स्वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: वज्राशन्योः समः स्वनः यस्य (having a sound like thunderbolt and lightning); विशेषण धनुः/विष्फार (twang) प्रति
Context

Commanded by the demon king, Jambumali the invincible son of Prahasta, who had large teeth in front, big rolling eyes, red flower garland, red robes and a chaplet with beautiful earrings. He went round twanging his producing thunderous sound. His arrows were huge, shining and beautiful.

Characters & Entities
J
Jambumālī
P
Prahasta
R
Rākṣasendra (Rāvaṇa implied)
I
Indra (Śakra)
L
Laṅkā
B
Bow (dhanuḥ)
A
Arrows (sāyaka)

FAQs

The verse sets the stage for dharma versus adharma: the tyrant’s command sends warriors to uphold wrongful power, highlighting how might without righteousness becomes mere intimidation.

Rāvaṇa (implied as rākṣasa-king) dispatches Jambumālī, who emerges fully armed and terrifying, ready to confront Hanumān.

From the antagonist’s side, śaurya (martial prowess) is emphasized, but framed as serving an adharmic command structure.

←Previous Verse
Next Verse→