Home›Ramayana›Sundara Kanda›Sarga 29›Shloka 8
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 8

निमित्तप्रादुर्भावः

Auspicious Omens Arise for Sita

Devanagari script

सा वीतशोका व्यपनीततन्द्रीशान्तज्वरा हर्षविबुद्धसत्त्वा।अशोभतार्या वदनेन शुक्ले शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन।।5.29.8।।

Transliteration

sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |

aśobhatāryā vadaneṇa śukle śītāṃśunā rātrir ivoditena ||5.29.8||

Translation

憂いは去り、倦みは払われ、胸の熱は静まり、喜びにより心は目覚めた。高貴なるシーターは澄みわたる顔で輝いた——それは、白分の夜に涼やかな月が昇るときの夜のようであった。

Word by Word
साshe
सा:
कर्ता (Agent/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative); एकवचनम् (Singular); सर्वनाम (pronoun)
वीतशोकाfreed from grief
वीतशोका:
कर्तृविशेषणम् (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootवीत + शोक (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; वीत = √वा/वी (धातु) से निष्पन्न ‘gone/removed’)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier of सा/आर्या)
व्यपनीततन्द्रीwith fatigue/drowsiness removed
व्यपनीततन्द्री:
कर्तृविशेषणम् (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootव्यपनीत + तन्द्रा (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; व्यपनीत = वि+अप+√नी (धातु) क्त-प्रत्ययान्त ‘removed’)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्; विशेषणम्
शान्तज्वराwith fever/anguish calmed
शान्तज्वरा:
कर्तृविशेषणम् (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootशान्त + ज्वर (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; शान्त = √शम् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त ‘calmed’)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्; विशेषणम्
हर्षविबुद्धसत्त्वाwhose spirit/mind was awakened by joy
हर्षविबुद्धसत्त्वा:
कर्तृविशेषणम् (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootहर्ष + विबुद्ध + सत्त्व (समास-प्रातिपदिक; विबुद्ध = वि+√बुध् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त ‘awakened/illumined’)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्; विशेषणम्; समासः = षष्ठी-तत्पुरुषः (हर्षेण विबुद्धं सत्त्वं यस्याः/यस्याḥ)
अशोभतshone / appeared beautiful
अशोभत:
क्रिया (Predicate verb)
TypeVerb
Root√शुभ् (धातु) + अङ् (लुङ्/अorist)
Formलुङ्-लकारः (Aorist); परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुषः (3rd person); एकवचनम्; धातुः √शुभ् ‘to shine/appear beautiful’
आर्याthe noble lady
आर्या:
कर्ता (Agent/Subject; apposition to सा)
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
वदनेनwith (her) face/countenance
वदनेन:
करणम् (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootवदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental); एकवचनम्
शुक्लेin the bright (fortnight)
शुक्ले:
अधिकरणम् (Location/Time-context)
TypeAdjective
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; सप्तमी-विभक्तिः (Locative); एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying implied पक्षे/पक्षेऽहनि etc.)
शीतांशुनाwith the cool-rayed (moon)
शीतांशुना:
करणम् (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootशीत + अंशु (समास-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; तृतीया-विभक्तिः; एकवचनम्; समासः = कर्मधारयः (शीतः अंशुः यस्य सः = ‘cool-rayed’, i.e., the moon)
रात्रिःnight
रात्रिः:
उपमानम् (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
इवlike / as
इव:
उपमा-सूचक (Comparator marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (comparative particle)
उदितेनrisen
उदितेन:
करण-विशेषणम् (Qualifier of instrument)
TypeAdjective
Rootउदित (कृदन्त-प्रातिपदिक; उदित = उद्+√इ (धातु) क्त-प्रत्ययान्त ‘risen’)
Formपुंलिङ्गः; तृतीया-विभक्तिः; एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying शीतांशुना)
Context

Revered Sita, completely relieved of grief, exhaustion gone, fears allayed, mind illumined with joy, looked charming with her countenance as a night with the Moon fully risen during the bright fortnight.ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē ēkōnatriṅśassargaḥ৷৷Thus ends the twentyninth sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic compsed by sage Valmiki.

Characters & Entities
S
Sītā
C
Candra (Moon)

FAQs

Dharma is the restoration of mental balance through trust in righteousness: when one remains aligned with satya, despair is not final and serenity can return.

Sītā’s inner turmoil subsides; her appearance reflects renewed calm and confidence after auspicious encouragement in captivity.

Composure grounded in truth—Sītā’s ability to regain clarity and calm without yielding her moral integrity.

←Previous Verse
Next Verse→