Ramayana — Bala Kanda, Sarga 75, Shloka 4

जामदग्न्य

रामसंवादः — Parashurama Confronts Rama with the Vaishnava Bow

Devanagari script

तदहं ते बलं दृष्ट्वा धनुषोऽस्य प्रपूरणे।द्वन्द्वयुद्धं प्रदास्यामि वीर्यश्लाघ्यस्य राघव।।।।

Transliteration

tad ahaṃ te balaṃ dṛṣṭvā dhanuṣo ’sya prapūraṇe | dvandvayuddhaṃ pradāsyāmi vīryaślāghyasya rāghava ||

Translation

ラाघヴァよ、この弓を完全に張り備える汝の力を我が見届けたなら、汝に一騎討ちを許そう。汝は武勇を讃えらるべき者ゆえ。

Word by Word

• तत्: then
• तत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् (sentence-connector: ‘then/thereupon’)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• ते: your
• ते: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• बलम्: strength
• बलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund)

• धनुषः: of the bow
• धनुषः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• प्रपूरणे: in the stringing/drawing
• प्रपूरणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्र-पूरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/Locative), एकवचन; भाववाचक (in the act of stringing/drawing)

• द्वन्द्वयुद्धम्: a duel
• द्वन्द्वयुद्धम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वन्द्व + युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (द्वन्द्वं यत् युद्धम्)

• प्रदास्यामि: I shall grant/offer
• प्रदास्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वीर्यश्लाघ्यस्य: of you, famed for prowess
• वीर्यश्लाघ्यस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: वीर्य + श्लाघ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः (वीर्येण श्लाघ्यः)

• राघव: O Rāghava
• राघव: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Context

O Rama! after witnessing your strength in stretching and stringing this bow, I shall engage you in a duel acclaiming your prowess".

Characters & Entities

• Rāma (Rāghava)
• Paraśurāma
• Bow (dhanus)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma of fair challenge: a confrontation is justified only after verifying capability and maintaining a code of honor.

What is the narrative situation?

Paraśurāma declares he will fight only if Rāma can successfully ready the formidable bow.

Which character virtue is emphasized?

Merit-based respect: even an adversary acknowledges valor when it is truly demonstrated.