Ramayana — Bala Kanda, Sarga 10, Shloka 20

ऋश्यशृङ्ग-आनयनम्

Bringing Ṛśyaśṛṅga to Aṅga and His Marriage to Śāntā

Devanagari script

ततस्तास्तं समालिङ्ग्य सर्वा हर्षसमन्विता:।मोदकान्प्रददुस्तस्मै भक्ष्यांश्च विविधान् बहून्।।।।

Transliteration

tatas tās taṃ samāliṅgya sarvā harṣasamanvitāḥ |

modakān pradadus tasmai bhakṣyāṃś ca vividhān bahūn ||

Translation

それから皆は喜びに満ちて彼を抱きしめ、モーダカの甘味や種々の食べ物を数多く授けた。

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रमवाचक-अव्यय

• ताः: they (women)
• ताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• समालिङ्ग्य: having embraced
• समालिङ्ग्य: Kriya (क्रिया-अनुबन्ध)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-लिङ्ग् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive), अव्यय

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• हर्षसमन्विताः: filled with joy
• हर्षसमन्विताः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हर्ष-समन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (हर्षेण समन्विताः)

• मोदकान्: sweetmeats
• मोदकान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोदक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• प्रददुः: gave
• प्रददुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; सर्वनाम

• भक्ष्यान्: edibles; foods
• भक्ष्यान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्ष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• च: None (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• विविधान्: various
• विविधान्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (भक्ष्यान्)

• बहून्: many; plentiful
• बहून्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (मोदकान्/भक्ष्यान्)

Context

Then, all the courtesans embracing him with joy, offered plentiful sweetmeats and various items of food.

Characters & Entities

• courtesans (vāramukhyāḥ—episode context)
• Ṛśyaśṛṅga (him)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

It cautions that sensory pleasure and affection can become instruments that unsettle ascetic discipline; dharma requires vigilance over attachments.

What is the narrative situation?

The courtesans intensify their enticement by affectionate gestures and rich foods, drawing Ṛśyaśṛṅga further from his austere forest life.

Which character virtue is emphasized?

Ṛśyaśṛṅga’s simplicity and unworldliness (lack of suspicion).