Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 35, Shloka 31

सुमन्त्रस्य कैकेयी-निन्दा

Sumantra’s Reproof of Kaikeyi in the Royal Assembly

न हि मिथ्या प्रतिज्ञातं करिष्यति तवानघः। श्रीमान्दशरथो राजा देवि राजीवलोचनः।।2.35.31।।

na hi mithyā pratijñātaṁ kariṣyati tavānaghaḥ | śrīmān daśaratho rājā devi rājīva-locanaḥ ||2.35.31||

罪なき、福徳に満ちたダシャラタ王は――蓮華の眼をもつ王妃よ――あなたに立てた誓いを偽りとはなさいません。

not
:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
हिindeed
हि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: indeed/for)
मिथ्याfalsely
मिथ्या:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: falsely)
प्रतिज्ञातम्what was promised
प्रतिज्ञातम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्रति + ज्ञा (धातु)
Formक्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘प्रतिज्ञातं (वचनम्/कर्म)’ = what is promised
करिष्यतिwill do/make
करिष्यति:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तवof you/to you
तव:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अनघःsinless
अनघः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; राजा/दशरथः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
श्रीमान्prosperous/illustrious
श्रीमान्:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; दशरथः इति विशेषणम्
दशरथःDasaratha
दशरथः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
राजाking
राजा:
कर्ता (Appositional subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; दशरथः इत्यस्य अप्पोजिशन (apposition)
देविO देवी
देवि:
सम्बोधन (Address/Vocative)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
राजीवलोचनःlotus-eyed
राजीवलोचनः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootराजीव + लोचन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (राजीववत् लोचने यस्य); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; दशरथः इति विशेषणम्

The lotus-eyed, sinless and prosperous king Dasaratha, O Devi! will not render false the promise given you (he will fulfil it in another form).

D
Dasaratha
K
Kaikeyi

FAQs

Satya (truthfulness) as royal dharma: a king must uphold promises and avoid falsehood, sustaining trust in governance.

Sumantra asserts Dasaratha’s integrity, insisting he will not break or falsify the pledge made to Kaikeyi.

Reliability in vows (pratijñā-pālana): Dasaratha’s steadfast commitment to truth and honor.