Valmiki Ramayana 2.15.44 — Ayodhya Kanda, Sarga 15, Shloka 44

अभिषेकसज्जा तथा सुमन्त्रस्य प्रेषणम्

Coronation Preparations and Sumantra’s Commission

Devanagari script

स तत्र शुश्राव च हर्षयुक्ताःरामाभिषेकार्थकृता जनानाम्।नरेन्द्रसूनोरभिमङ्गलार्थाःसर्वस्य लोकस्य गिरः प्रहृष्टः।।2.15.44।।

Transliteration

sa tatra śuśrāva ca harṣayuktāḥ

rāmābhiṣekārthakṛtā janānām |

narendrasūnor abhimaṅgalārthāḥ

sarvasya lokasya giraḥ prahṛṣṭaḥ || 2.15.44 ||

Translation

そこで彼は喜びに満ちて、人々の歓声の言葉を耳にした――それはラーマの灌頂（即位）に関わり、王子の吉祥と安寧を祈るためのものであった。

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय

• शुश्राव: heard
• शुश्राव: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• हर्ष-युक्ताः: joyful
• हर्ष-युक्ताः: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: हर्ष (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; √युज् + क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: 'हर्षेण युक्ताः' (endowed with joy)

• राम-अभिषेक-अर्थ-कृताः: done for Rama's coronation
• राम-अभिषेक-अर्थ-कृताः: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: राम (प्रातिपदिक) + अभिषेक (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ + क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष: 'रामस्य अभिषेकस्य अर्थे कृताः' (done for the purpose of Rama's coronation)

• जनानाम्: of the people
• जनानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• नरेन्द्र-सूनोः: of the king's son (Rama)
• नरेन्द्र-सूनोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नरेन्द्र (प्रातिपदिक) + सूनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: 'नरेन्द्रस्य सूनुः' (king's son)

• अभि-मङ्गल-अर्थाः: for his well-being/auspiciousness
• अभि-मङ्गल-अर्थाः: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय) + मङ्गल (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: 'अभिमङ्गलस्य अर्थे' (for auspiciousness/well-being)

• सर्वस्य: of all
• सर्वस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन

• लोकस्य: of the populace
• लोकस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• गिरः: words/utterances
• गिरः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन

• प्रहृष्टः: delighted
• प्रहृष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र-√हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP used adjectivally)

Context

There he heard the happy words spoken by people about the enthronement of prince Rama and his future well-being.

Characters & Entities

• Sumantra
• Rama
• abhiṣeka (coronation)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is communal goodwill aligned with satya: the people’s speech becomes a blessing for the righteous heir, showing that truthful admiration and auspicious intent support social stability.

What is the narrative situation?

Inside the palace environs, Sumantra hears citizens speaking happily about Rama’s coronation and wishing him well.

Which character virtue is emphasized?

Rama’s benevolent reputation—public speech naturally turns toward his welfare, indicating trust in his dharmic character.