Sarga 57

Verse 1

राक्षसं मृगरूपेण चरन्तं कामरूपिणम्।निहत्य रामो मारीचं तूर्णं पथि न्यवर्तत।।।।

鹿の姿でさまよい、意のままに姿を変える羅刹マリーチャをラーマが討ち果たすや、ただちに道を急ぎ引き返した。

Verse 2

तस्य सन्त्वरमाणस्य द्रष्टुकामस्य मैथिलीम्।क्रूरस्वनोऽथ गोमायुर्विननादास्य पृष्ठतः।।।।

マイティリーを見たい一心でラーマが急ぐと、背後で山犬が突然、荒々しく不吉な声で鳴き立てた。

Verse 3

स तस्य स्वरमाज्ञाय दारुणं रोमहर्षणम्।चिन्तयामास गोमायोस्स्वरेण परिशङ्कितः।।।।

その身の毛もよだつ凄まじい声が山犬の鳴き声だと悟ると、彼は不安にとらわれ、胸騒ぎのうちに思い巡らした。

Verse 4

अशुभं बत मन्येऽहं गोमायुर्वाश्यते यथा।स्वस्ति स्यादपि वैदेह्या राक्षसैर्भक्षणं विना।।।।

これは不吉だと思う――ジャッカルがこのように吠え立てるとは。どうかヴァイデーヒー（シーター）が無事であり、ラークシャサたちに喰らわれていませんように。

Verse 5

मारीचेन तु विज्ञाय स्वरमालम्ब्य मामकम्।विक्रुष्टं मृगरूपेण लक्ष्मणश्शृणुयाद्यदि।।।।स सौमित्रिस्स्वरं श्रुत्वा तां च हित्वाच मैथिलीम्।तयेह प्रहितः क्षिप्रं मत्सकाशमिहैष्यति।।।।

もしラクṣマṇaが、計略を悟り鹿の姿となって我が声をまね、激しく叫ぶマリーチャを聞いたなら、

Verse 6

मारीचेन तु विज्ञाय स्वरमालम्ब्य मामकम्।विक्रुष्टं मृगरूपेण लक्ष्मणश्शृणुयाद्यदि।।3.57.5।।स सौमित्रिस्स्वरं श्रुत्वा तां च हित्वाच मैथिलीम्।तयेह प्रहितः क्षिप्रं मत्सकाशमिहैष्यति।।3.57.6।।

そのときサウミトリ（ラクṣマṇa）はその声を聞いてマイティリー（シーター）を離れ、彼女に遣わされて、すぐにここ我がもとへ来るであろう。

Verse 7

राक्षसैस्सहितैर्नूनं सीताया ईप्सितो वधः।काञ्चनश्च मृगो भूत्वा व्यपनीयाश्रमात्तु माम्।।।।दूरं नीत्वा तु मारीचो राक्षसोऽभूच्छरा हतः।हा लक्ष्मण हतोऽस्मीति यद्वाक्यं व्याजहार ह।।।।

まことに、他の羅刹たちと共に、シーターの死が望まれ企てられたのだ。マリーチャは金色の鹿となって、私をアーシュラマから遠ざけた。

Verse 8

राक्षसैस्सहितैर्नूनं सीताया ईप्सितो वधः।काञ्चनश्च मृगो भूत्वा व्यपनीयाश्रमात्तु माम्।।3.57.7।।दूरं नीत्वा तु मारीचो राक्षसोऽभूच्छरा हतः।हा लक्ष्मण हतोऽस्मीति यद्वाक्यं व्याजहार ह।।3.57.8।।

私を遠くへ誘い出したのち、羅刹マリーチャは私の矢に射られて真の姿を現し、「ああ、ラクシュマナよ、私は討たれた！」と叫んだ。

Verse 9

अपि स्वस्ति भवेत्ताभ्यां रहिताभ्यां महावने।जनस्थाननिमित्तं हि कृतवैरोऽस्मि राक्षसैः।।।।निमित्तानि च घोराणि दृश्यन्तेऽद्य बहूनि च।

この大いなる森で私なくして残されたあの二人が、どうか無事でありますように。ジャナスターナのゆえに私は羅刹たちの怨みを買った。しかも今日、恐ろしい凶兆が数多く見える。

Verse 10

इत्येवं चिन्तयन्रामश्श्रुत्वा गोमायुनिस्स्वनम्।।।।आत्मनश्चापनयनान्मृगरूपेण रक्षसा।आजगाम जनस्थानं राघवः परिशङ्कितः।।।।

かく思いめぐらすラーマは、ジャッカルの遠吠えを聞くや、鹿の姿を取った羅刹に誘い離されたのだと悟ってラグハヴァは胸騒ぎし、疑念と不安を抱いてジャナスターナへ戻って来た。

Verse 11

इत्येवं चिन्तयन्रामश्श्रुत्वा गोमायुनिस्स्वनम्।।3.57.10।।आत्मनश्चापनयनान्मृगरूपेण रक्षसा।आजगाम जनस्थानं राघवः परिशङ्कितः।।3.57.11।।

獣も鳥も心沈み、嘆きつつ彼のもとへ寄り来たり、偉大なる魂を左にして、恐ろしい声をあげた。

Verse 12

तं दीनमनसो दीनमासेदुर्मृगपक्षिणः।सव्यं कृत्वा महात्मानं घोरांश्च ससृजुस्स्वरान्।।।।

獣も鳥も心沈み、嘆きつつ彼のもとへ寄り来たり、偉大なる魂を左にして、恐ろしい声をあげた。

Verse 13

तानि दृष्ट्वा निमित्तानि महाघोराणि राघवः।न्यवर्तताथ त्वरितो जवेनाश्रममात्मनः।।।।

その甚だ恐ろしい兆しを見て、ラグハヴァはたちまち引き返し、急ぎ足で自らの庵へと疾走した。

Verse 14

सीतां स तु वरारोहां लक्ष्मणं च महाबलम्।आजगाम जनस्थानं चिन्तयन्नेव राघवः।।।।

ラグハヴァは、優美なるシーターと大力のラクシュマナを思い続けながら、ジャナスターナへ到着した。

Verse 15

ततो लक्ष्मणमायान्तं ददर्श विगतप्रभम्।ततोऽविदूरे रामेण समीयाय स लक्ष्मणः।।।।विषण्णस्सुविषण्णेन दुःखितो दुःखभागिना।

そのとき彼は、光彩を失ったラクシュマナが近づくのを見た。ラーマのほど近くでラクシュマナは合流し、深く沈み悲しむラクシュマナは、ラーマもまた同じ苦しみを分かち合う者として、ひどく落胆しているのを見いだした。

Verse 16

सञ्जगर्हेऽथ तं भ्राता ज्येष्ठो लक्ष्मणमागतम्।।।।विहाय सीतां विजने वने राक्षससेविते।

そのとき兄上は来たラクシュマナを叱責した。羅刹の徘徊する人けなき森に、シーターを独り残したからである。

Verse 17

गृहीत्वा च करं सव्यं लक्ष्मणं रघुनन्दनः।।।।उवाच मधुरोदर्कमिदं परुषमार्तिमत्।

そのときラグ族の喜びラーマはラクシュマナの左手を取り、悲しみに沈みつつ、志はやさしくも刺すように厳しい言葉を告げた。

Verse 18

अहो लक्ष्मण गर्ह्यं ते कृतं यस्त्वं विहाय ताम्।।।।सीतामिहाऽगतस्सौम्य कच्चित्स्वस्ति भवेदिह।

ああ、ラクシュマナよ！そなたのしたことは咎むべきことだ――シーターを置き去りにしてここへ来たのだから。やさしき者よ、彼女は今なお無事であろうか。

Verse 19

न मेऽस्ति संशयो वीर सर्वथा जनकात्मजा।।।।विनष्टा भक्षिता वापि राक्षसैर्वनचारिभिः।अशुभान्येव भूयिष्ठं यथा प्रादुर्भवन्ति मे।।।।

勇士よ、我に疑いはない。ジャナカの娘は必ずや災いに遭った――迷い失せたか、あるいは森をさまよう羅刹どもに喰われたのだ。というのも、不吉な徴が次々と、いや増して我が前に現れるからだ。

Verse 20

न मेऽस्ति संशयो वीर सर्वथा जनकात्मजा।।3.57.19।।विनष्टा भक्षिता वापि राक्षसैर्वनचारिभिः।अशुभान्येव भूयिष्ठं यथा प्रादुर्भवन्ति मे।।3.57.20।।

勇士よ、我に疑いはない。ジャナカの娘は必ずや災いに遭った――迷い失せたか、あるいは森をさまよう羅刹どもに喰われたのだ。というのも、不吉な徴が次々と、いや増して我が前に現れるからだ。

Verse 21

अपि लक्ष्मण सीतायास्सामग्र्यं प्राप्नुयावहे।जीवन्त्याः पुरुषव्याघ्र सुताया जनकस्य वै।।।।

ラクシュマナよ、人中の虎よ、我らはシーター――ジャナカの娘――を、生きて、しかも何の損なわれもなく取り戻せるであろうか。

Verse 22

यथा वै मृगसङ्घाश्च गोमायुश्चैव भैरवम्।वाश्यन्ते शकुनाश्चापि प्रदीप्तामभितो दिशम्।।।।अपि स्वस्ति भवेत्तस्या राजपुत्र्या महाबल।

獣の群れも、山犬も、鳥までもが恐ろしい声で鳴き、燃え立つ方角へと向かうこの有様――大いなる力の者よ――王女はなお無事であろうか。

Verse 23

इदं हि रक्षो मृगसन्निकाशं प्रलोभ्य मां दूरमनुप्रयान्तम्।हतं कथञ्चिन्महता श्रमेण स राक्षसोऽभून्म्रियमाण एव।।।।

この羅刹は鹿に似せた姿で我を惑わし、遠くへ誘い出して長く追わせた。私は大いなる労苦の末にようやくこれを討ったが、彼は死に際してなお、その魔性の本体を現したのだ。

Verse 24

मनश्च मे दीनमिहाप्रहृष्टं चक्षुश्च सव्यं कुरुते विकारम्।असंशयं लक्ष्मण नास्ति सीता हृता मृता वा पथि वर्तते वा।।।।

我が心は悲しみに沈み、ここにて左の眼が不思議な兆しとして脈打つ。おおラクṣマṇaよ、疑いなくシーターはもはやここにいない――さらわれたか、命を落としたか、あるいは道のどこかに横たわっているのだ。