Adhyaya 5

Verse 1

शेष उवाच । अथाभिषिक्तं रामं तु तुष्टुवुः प्रणताः सुराः । रावणाभिधदैत्येंद्र वधहर्षितमानसाः

シェーシャは言った。かくしてラーマが灌頂を受けたとき、ひれ伏して礼拝する神々は彼を讃えた。ラーヴァナと名づく魔王を討ち滅ぼした喜びに、彼らの心は満ちていた。

Verse 2

देवा ऊचुः । जय दाशरथे सुरार्तिहञ्जयजय दानववंशदाहक । जय देववरांगनागणग्रहणव्यग्रकरारिदारक

神々は言った。「勝利あれ、ダシャラタの御子よ—神々の苦悩を滅する者よ！勝利、勝利—ダーナヴァの一族を焼き尽くす者よ！勝利—敵を断つ者よ、天女の群れを捉えんとするその手は迅速にして怠りない！」

Verse 3

तवयद्दनुजेंद्र नाशनं कवयो वर्णयितुं समुत्सुकाः । प्रलये जगतांततीः पुनर्ग्रससे त्वं भुवनेशलीलया

詩人たちは、ダーナヴァの王を滅ぼしたあなたの御業を語らんと心を躍らせる。さらに宇宙の滅尽の時には、無数の世界を再び呑み込む—宇宙の主よ—それもただ神なる戯れとして。

Verse 4

जय जन्मजरादिदुःखकैः परिमुक्तप्रबलोद्धरोद्धर । जय धर्मकरान्वयांबुधौ कृतजन्मन्नजरामराच्युत

勝利あれ、汝に――生・老などの激しい苦しみから完全に解き放たれた者を救い上げる、力強き引き上げ手よ。勝利あれ、アチュタよ――老いず死なぬ御方。御身は生を示現しつつも、常に朽ちと死を超え、善き家系のためのダルマの大海であられる。

Verse 5

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । अगस्त्यसमागमोनाम पंचमोऽध्यायः

かくして『シュリー・パドマ・プラーナ』のパーターラ・カンダにおいて、シェーシャとヴァーツヤーヤナの対話、ラーマのアシュヴァメーダ（馬供犠）に関する章段は、「アガスティヤとの邂逅」と名づけられた第五章をもって終わる。

Verse 6

हरविरिंचिनुतं तव पादयोर्युगलमीप्सितकामसमृद्धिदम् । हृदि पवित्रयवादिकचिह्नितैः सुरचितं मनसा स्पृहयामहे

われらは胸中に心をよく整え、ハラ（シヴァ）とヴィリンチ（ブラフマー）に讃えられる汝の両聖足を慕い求める。そこには大麦の粒の印などの清浄なる瑞相があり、望む目的の成就と繁栄を授け給う。

Verse 7

यदि भवान्न दधात्यभयं भुवो मदनमूर्ति तिरस्करकांतिभृत् । सुरगणा हि कथं सुखिनः पुनर्ननुभवंति घृणामय पावन

もし汝が世に無畏を授け給わぬなら――愛の化身にして、あらゆる光を凌ぐ輝きを帯びる御方よ――神々の群れはいかにして再び安楽を味わえようか。ああ、憐れみ深く、清め給う御方よ。

Verse 8

यदा यदास्मान्दनुजाहि दुःखदास्तदा तदा त्वं भुवि जन्मभाग्भवेः । अजोऽव्ययोऽपीशवरोऽपि सन्विभो स्वभावमास्थाय निजं निजार्चितः

ダヌジャらがわれらに苦しみをもたらすたび、そのたびに汝は地上に生を示現し給う。生まれずして不滅、まことの主にして遍満なる御方よ、汝は自らの本性を保ちつつ現れ、己が信奉者たちに礼拝される。

Verse 9

मृतसुधासदृशैरघनाशनैः सुचरितैरवकीर्य महीतलम् । अमनुजैर्गुणशंसिभिरीडितः प्रविश चाशु पुनर्हि स्वकं पदम्

大地の面を、死者にとっての甘露のごとく、また罪を滅する高貴な行いで満ちあふれさせたのち、徳を称える非人の者たちに讃えられつつ、速やかに再び汝自身の住処へと入れ。

Verse 10

अनादिराद्योजररूपधारी हारी किरीटी मकरध्वजाभः । जयं करोतु प्रसभं हतारिः स्मरारि संसेवितपादपद्मः

無始にしてしかも根源たる、光り輝く不老の姿を帯び、花鬘と冠を飾り、マカラ旗者（カーマ）にも似て燦然たるその敵殺しが、力強き勝利をもたらさんことを。彼の蓮華の御足は、カーマの仇たるスマラーリ（シヴァ）により礼拝される。

Verse 11

इत्युक्त्वा ते सुराः सर्वे ब्रह्मेंद्रप्रमुखा मुहुः । प्रणेमुररिनाशेन प्रीणिता रघुनायकम्

かく言い終えると、ブラフマーとインドラを先頭とするすべての神々は、敵の滅亡に歓喜し、ラグ族の主（ラーマ）に幾度もひれ伏して礼拝した。

Verse 12

इति स्तुत्यातिसंहृष्टो रघुनाथो महायशाः । प्रोवाच तान्सुरान्वीक्ष्य प्रणतान्नतकंधरान्

この讃歌により大いに歓喜した名高きラグの主（ラーマ）は、首を垂れて礼拝する神々を見渡し、彼らに向かって言葉を発した。

Verse 13

श्रीराम उवाच । सुरा वृणुत मे यूयं वरं किंचित्सुदुर्ल्लभम् । यं कोऽपि देवो दनुजो न यक्षः प्राप सादरः

シュリー・ラーマは言った。「神々よ、我より何か一つの恩寵を選べ。たとえわずかであっても、きわめて得難きものを。いかなるデーヴァも、ダーナヴァも、ヤクシャも、しかるべき敬意をもって受けたことのない恩寵を。」

Verse 14

सुरा ऊचुः । स्वामिन्भगवतः सर्वं प्राप्तमस्माभिरुत्तमम् । यदयं निहतः शत्रुरस्माकं तु दशाननः

神々は言った。「主よ、至福なる御方の御加護により、われらはあらゆる最上の善を得ました。われらの敵、十面のダシャーナナが討たれたからです。」

Verse 15

यदायदाऽसुरोऽस्माकं बाधां परिदधाति भोः । तदा तदेति कर्तव्यमेतावद्वैरिनाशनम्

いつでもアスラが我らに苦難をもたらすなら、ああ御方よ、その時まさに相応しく行動すべきである――これこそが敵を滅する要である。

Verse 16

तथेत्युक्त्वा पुनर्वीरः प्रोवाच रघुनंदनः । श्रीराम उवाच । सुराः शृणुत मद्वाक्यमादरेण समन्विताः

「そのとおり」と言って、勇なるラグの喜び者は再び語った。シュリー・ラーマは言われた。「神々よ、敬虔なる心をもって我が言葉を聴け。」

Verse 17

भवत्कृतं मदीयैर्वैगुणैर्ग्रथितमद्भुतम् । स्तोत्रं पठिष्यति मुहुः प्रातर्निशि सकृन्नरः

この不思議なる讃歌は、汝らが作しながらも、我が過ちさえ織り込まれている。これを幾度も誦し、たとえ朝と夜に一度ずつでも唱える人は、しかるべき功徳を得る。

Verse 18

तस्य वैरि पराभूतिर्न भविष्यति दारुणा । न च दारिद्र्यसंयोगो न च व्याधिपराभवौ

その者には、敵の手による恐るべき敗北は起こらず、貧困に結びつくこともなく、病にも打ち負かされない。

Verse 19

मदीयचरणद्वंद्वे भक्तिस्तेषां तु भूयसी । भविष्यति मुदायुक्ते स्वांते पुंसां तु पाठतः

これを誦するだけで、人々の心には我が両足への大いなる帰依が生じ、その内奥は歓喜に満たされる。

Verse 20

इत्युक्त्वा सोऽभवत्तूष्णीं नरदेवशिरोमणिः । सुराः सर्वे प्रहृष्टास्ते ययुर्लोकं स्वकं स्वकम्

かく語り終えると、王たちの冠の宝珠たる彼は沈黙した。諸天はみな歓喜し、それぞれ自らの天界へと去って行った。

Verse 21

रघुनाथोऽपि भ्रातॄंस्तान्पालयंस्तातवद्बुधान् । प्रजाः पुत्रानिव स्वीयाल्लांलयंल्लोकनायकः

ラグナータもまた世の導き手として、あの賢き兄弟たちを父のごとく守り、自らの民をわが子のように慈しんだ。

Verse 22

यस्मिञ्छासति लोकानां नाकालमरणं नृणाम् । न रोगादि पराभूतिर्गृहेषु च महीयसी

彼が民を治めるとき、人々に不時の死はなく、病などによる敗れもなく、家々には大いなる繁栄が満ちる。

Verse 23

नेतिः कदापि द्दश्येत वैरिजं भयमेव च । वृक्षाः सदैव फलिनो मही भूयिष्ठधान्यका

いかなる不幸も決して現れず、敵より生ずる恐れもない。樹々は常に実り、大地は豊かな穀物を産み出す。

Verse 24

पुत्रपौत्रपरीवार सनाथी कृतजीवनाः । कांता संयोगजसुखैर्निरस्तविरहक्लमाः

子や孫に囲まれ支えられて、その生は満ち足りたものとなり、愛しき人との合一より生まれる歓喜によって、離別の疲れは払い去られた。

Verse 25

नित्यं श्रीरघुनाथस्य पादपद्मकथोत्सुकाः । कदापि परनिंदासु वाचस्तेषां भवंति न

常にシュリー・ラグナータの蓮華の御足を語ることに心を向け、彼らの言葉はいついかなる時も他者をそしることに及ばない。

Verse 26

कारवोऽपि कदा पापं नाचरंति मनस्यहो । रघुनाथकराघातदुःखशंकाभिशंसिनः

ああ、カーラヴァでさえ罪を犯さぬ、心のうちにすら——ラグナータの御手の一撃の痛みを恐れ、常にそれを予期しているからである。

Verse 27

सीतापतिमुखालोक निश्चलीभूतलोचनाः । लोका बभूवुः सततं कारुण्यपरिपूरिताः

シーターの主の御顔を仰ぎ見て、彼らの眼は動きを止め、民はつねに憐れみ（慈悲）に満ちあふれていた。

Verse 28

राज्यं प्राप्तमसापत्नं समृद्धबलवाहनम् । ऋषिभिर्हृष्टपुष्टैश्च रम्यं हाटकभूषणैः

彼は比類なき王国を得た。力と乗り物に富み、歓喜して健やかなリシたちによって麗しく、黄金の飾りによって荘厳されていた。

Verse 29

संपुष्टमिष्टापूर्तानां धर्माणां नित्यकर्तृभिः । सदा संपन्नसस्यं च सुवसुक्षेत्रसंयुतम्

常にイシュタとプールタ（供犠と施与の行）という義務を果たす者たちに養われ、そこはいつも作物に満ち、すぐれた豊穣の田畑に恵まれている。

Verse 30

सुदेशं सुप्रजं स्वस्थं सुतृणं बहुगोधनम् । देवतायतनानां च राजिभिः परिराजितम्

良き地方より成る国土で、善き民と安寧に満ち、良草に富み、牛の富も多く、神々の社殿が列をなして輝いている。

Verse 31

सुपूर्णा यत्र वै ग्रामाः सुवित्तर्द्धिविराजिताः । सुपुष्पकृत्रिमोद्यानाः सुस्वादुफलपादपाः

そこでは村々が人々で満ち、あらゆる面で整い、富と繁栄に輝く。美しい花に満ちた造園の園があり、甘い実を結ぶ木々が立ち並ぶ。

Verse 32

सपद्मिनीककासारा यत्र राजंति भूमयः । सदंभा निम्नगा यत्र न यत्र जनता क्वचित्

蓮の池と湖が大地を輝かせ、尽きぬ水の川が流れているのに、どこにも人の姿がまったく見いだされない。

Verse 33

कुलान्येव कुलीनानां वर्णानां नाधनानि च । विभ्रमो यत्र नारीषु न विद्वत्सु च कर्हिचित्

そこでは高貴なる者は高貴なる家系のみを保ち、ヴァルナは貧に沈まず、女性にも学識ある者にも、いかなる時も道徳の乱れがない。

Verse 34

नद्यः कुटिलगामिन्यो न यत्र विषये प्रजाः । तमोयुक्ताः क्षपा यत्र बहुलेषु न मानवाः

（そこは）川が曲がりくねって流れ、国土に定住する民がなく、夜は闇に満ち、いたる所で人の姿が見えぬ地である。

Verse 35

रजोयुजः स्त्रियो यत्र नाधर्मबहुला नराः । धनैरनंधो यत्रास्ति जनो नैव च भोजने

そこでは女はその時節にあり、男はアダルマに染まりすぎず、富に目がくらむ者もなく、人々は食に欠くことがない。

Verse 36

अनयः स्यंदनो यत्र न च वैराजपूरुषः । दंडः परशुकुद्दालवालव्यजनराजिषु

そこでは車（戦車）は馬に引かれず、宇宙の「ヴァイラージャ・プルシャ」も存在しない。代わりに、杖・斧・鋤・獣の尾・扇が列をなして見える。

Verse 37

आतपत्रेषु नान्यत्र क्वचित्क्रोधोपरोधजः । अन्यत्राक्षिकवृंदेभ्यः क्वचिन्न परिदेवनम्

どこにも——ただ日傘の間を除いて——怒りから生じる抑制が時に起こることはなく、どこにも——ただ蜂の群れを除いて——嘆きの声は聞こえない。

Verse 38

आक्षिका एव दृश्यंते यत्र पाशकपाणयः । जाड्यवार्ता जलेष्वेव स्त्रीमध्या एव दुर्बलाः

その地では、手に賽を持つ博徒ばかりが見え、語りは鈍く、ただ水の中にのみ留まる。女たちの中ほどには、弱き者だけがいる。

Verse 39

कठोरहृदया यत्र सीमंतिन्यो न मानवाः । औषधेष्वेव यत्रास्ति कुष्ठयोगो न मानवे

そこでは女は心かたく、男は姿を見せず、また癩は薬の中にのみあり、人の身には現れない。

Verse 40

वेधो यत्र सुरत्नेषु शूलं मूर्तिकरेषु वै । कंपः सात्विकभावोत्थो न भयात्क्वापि कस्यचित्

最上の宝玉の中に穿孔の業があり、また像を造る者の手に三叉戟があるところでは、いかなる震えもサットヴァの清浄なる信心より起こり、恐れから起こることは決してない。

Verse 41

संज्वरः कामजो यत्र दारिद्र्यकलुषस्य च । दुर्ल्लभत्वं सदैवस्य सुकृतेन च वस्तुनः

そこでは欲より生じる熱病が起こり、貧しさの汚れもまた生じる。しかも真に善きものさえ、常に得がたくなる。

Verse 42

इभा एव प्रमत्ता वै युद्धे वीच्यो जलाशये । दानहानिर्गजेष्वेव तीक्ष्णा एव हि कंटकाः

戦では象でさえ狂い乱れ、水のたまりにも波が立つ。象にさえ発情の液の失われることがあり、棘はまことに本性として鋭い。

Verse 43

बाणेषु गुणविश्लेषो बंधोक्तिः पुस्तके दृढा । स्नेहत्यागः खलेष्वेव न च वै स्वजने जने

矢においては弦が撚りに分かれ、書においては綴じが堅固である。情けを捨てるべきは悪しき者にのみであり、決して身内の人々にではない。

Verse 44

तं देशं पालयामास लालयंल्लालिताः प्रजाः । धर्मं संस्थापयन्देशे दुष्टे दंडधरोपमः

彼はその国土を治め、愛される民を慈しみ育てた。さらにその地にダルマを確立し、正義の杖を執る者のごとく悪しき者を罰した。

Verse 45

एवं पालयतो देशं धर्मेण धरणीतलम् । सहस्रं च व्यतीयुर्वै वर्षाण्येकादश प्रभोः

かくして彼がダルマに従い国と大地を治めるうちに、まことにその主君には千十一年が過ぎ去った。

Verse 46

तत्र नीचजनाच्छ्रुत्वा सीताया अपमानताम् । स्वां च निंदां रजकतस्तां तत्याज रघूद्वहः

そこで彼は、卑しき者からシーターへの侮辱を聞き、さらに洗濯人から自らへの誹りを聞いた。ラグ族の最勝者ラーマは、彼女を離別した。

Verse 47

पृथ्वीं पालयमानस्य धर्मेण नृपतेस्तदा । सीतां विरहितामेकां निदेशेन सुरक्षिताम्

その時、王がダルマにより正しく大地を治める一方で、シーターは独り離れ、しかし王命によって守護されていた。

Verse 48

कदाचित्संसदो मध्ये ह्यासीनस्य महामतेः । आजगाम मुनिश्रेष्ठः कुंभोत्पत्तिर्मुनिर्महान्

ある時、その大いなる賢者が会座のただ中に坐していると、聖仙の中の第一者、壺より生まれし大ムニが来臨した。

Verse 49

गृहीत्वार्घ्यं समुत्तस्थौ वसिष्ठेन समन्वितः । जनताभिर्महाराजो वार्धिशोषकमागतम्

大王はアルギヤの供物を受け取ると、ヴァシシュタを伴って立ち上がり、民衆とともに「海を干上がらせる者」として来たその来訪者に会いに赴いた。

Verse 50

स्वागतेन सुसंभाव्य पप्रच्छ तमनामयम् । सुखोपविष्टं विश्रांतं बभाषे रघुनंदनः

しかるべき礼をもって迎え、ラグ族の喜び（ラーマ）はその安否を問うた。安らかに座して休息しているのを見て、彼は言葉を発した。