Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

Glory of Puruṣottama: Pañcatīrthī Observance and Narasiṃha Worship

इह मानुषतां प्राप्तो ब्राह्मणो वेदविद्भवेत् । प्राप्य योगं हरेस्तत्र मोक्षं च लभते ध्रुवम् ॥ ७० ॥

iha mānuṣatāṃ prāpto brāhmaṇo vedavidbhavet | prāpya yogaṃ harestatra mokṣaṃ ca labhate dhruvam || 70 ||

この世で人として生を得たブラーフマナはヴェーダの知者となり、かの地ではハリとのヨーガ(合一)を得て、必ず解脱(モークシャ)を授かる。

इहhere
इह:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देश/प्रसङ्गवाचक (here, in this world)
मानुषताम्human state
मानुषताम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमानुषता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; accusative singular
प्राप्तःhaving attained
प्राप्तः:
कर्तृविशेषण (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘having attained/obtained’
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; nominative singular
वेदवित्knower of the Veda
वेदवित्:
कर्तृविशेषण (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootवेदवित् (प्रातिपदिक; वेद + विद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; nominative singular; विशेषणम् (brāhmaṇa)
भवेत्should become
भवेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; may/should become
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
पूर्वक्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (gerund) ‘having obtained’
योगम्yoga/union
योगम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; accusative singular
हरेःof Hari
हरेः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; genitive singular
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
मोक्षम्liberation
मोक्षम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; accusative singular
and
:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction ‘and’)
लभतेobtains
लभते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; obtains
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषणम्; निश्चयवाचक (certainly)

Narada

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhakti","emotional_journey":"From sober valuation of human birth and Vedic knowledge to the settled certainty of mokṣa through Hari-yoga."}

H
Hari
V
Vishnu

FAQs

It links the rare opportunity of human birth and Vedic discernment with the decisive means of liberation: attaining yoga with Hari (Vishnu), which makes moksha certain.

By naming Hari as the object of yoga, the verse frames spiritual discipline as God-centered—union with Vishnu through devotion and contemplative practice—culminating in assured liberation.

The verse emphasizes being veda-vit (a knower of the Veda), pointing to disciplined Vedic study and right understanding; it does not specify a particular Vedanga (like Vyakarana or Jyotisha) but underscores Vedic learning as a foundation for Hari-yoga.