Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Honoring the Mother (Mātṛpūjanam): Consent, Equity, and Dana to Restore Household Dharma

किं तु दानप्रदो भूत्वा मोहिनीं यातु ते पिता । यो भार्यामुद्वहेद्भर्ता द्वितीयामपरामपि ॥ ३० ॥

kiṃ tu dānaprado bhūtvā mohinīṃ yātu te pitā | yo bhāryāmudvahedbhartā dvitīyāmaparāmapi || 30 ||

しかし、汝の父は布施(ダーナ)を施す者となってモーヒニーのもとへ行くがよい。妻を迎える夫は、さらに別の妻を—第二の妻をも—迎えることがあるからだ。

kimbut (indeed), however
kim:
Sambandha-bodhaka (निपात)
TypeIndeclinable
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपात/प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle) used idiomatically with 'tu'
tubut
tu:
Sambandha-bodhaka (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोधार्थक निपात (adversative particle)
dāna-pradaḥa giver of gifts
dāna-pradaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdāna (प्रातिपदिक) + prada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; तत्पुरुष: दानं प्रददाति = giver of gifts
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootbhū (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund) = having become
mohinīmMohinī (enchantress)
mohinīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmohinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
yātulet (him) go
yātu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
pitāfather
pitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
bhāryāma wife
bhāryām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhāryā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
udvahetshould marry, should take (in marriage)
udvahet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud-vah (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/संभावना-आशीः), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
bhartāhusband
bhartā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to 'yaḥ'
dvitīyāma second
dvitīyām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvitīyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ordinal adjective qualifying bhāryām (understood)
aparāmanother
aparām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying bhāryām (understood)
apialso, even
api:
Sambandha-bodhaka (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle) = also/even

Narada (narrative instruction within Uttara-Bhaga discourse)

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_journey":"A calm, normative ruling is delivered; the tone carries pragmatic firmness about lawful remarriage and the duty of generosity."}

FAQs

It frames charity (dāna) and household conduct as part of dharma, implying that righteous giving and regulated family life are both treated as legitimate, socially ordered paths within the Purāṇic ethical world-view.

Indirectly: by emphasizing dāna and dharma, it supports the Purāṇic model where devotion is strengthened through sattvic conduct—generosity, self-restraint, and duty—rather than presented here as a purely emotional practice.

It primarily reflects Dharmaśāstra-style niti (ethical rule) rather than a specific Vedāṅga; the practical takeaway is the regulation of grihastha duties—especially dāna and marriage conduct—within a dharmic framework.