Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 68

Dīkṣā, Mantra-Types, Mantra-Doṣas, and Qualifications of Ācārya–Śiṣya

Devanagari script

शांतो विनीतः शुद्धात्मा सर्वलक्षणसंयुतः । शमादिसाधनोपेतः श्रद्धावान् सुस्थिराशयः ॥ ६८ ॥

Transliteration

śāṃto vinītaḥ śuddhātmā sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ | śamādisādhanopetaḥ śraddhāvān susthirāśayaḥ || 68 ||

Translation

その人は寂静にして謙虚、心は清らかで、あらゆる吉祥の相を具える。さらに自制（シャマ）に始まる修行を備え、信（シュラッダー）に満ち、志は揺るがず堅固である。

Word by Word

• शान्तः: peaceful
• शान्तः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (कृदन्त; √शम् धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• विनीतः: humble, well-disciplined
• विनीतः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: वि-√नी (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (well-trained/disciplin ed)

• शुद्ध-आत्मा: pure-souled
• शुद्ध-आत्मा: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध (कृदन्त; √शुध्/√शुच्, क्त) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (शुद्धः आत्मा यस्य/शुद्ध आत्मा)

• सर्व-लक्षण-संयुतः: endowed with all characteristics
• सर्व-लक्षण-संयुतः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; √युज्, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (सर्वैः लक्षणैः संयुक्तः)

• शम-आदि-साधन-उपेतः: possessing disciplines like śama etc.
• शम-आदि-साधन-उपेतः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शम (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक) + उपेत (कृदन्त; उप-√इ, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शमादीनि साधनानि उपेतः = possessing means like tranquility etc.)

• श्रद्धावान्: faithful
• श्रद्धावान्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धावत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessing faith)

• सु-स्थिर-आशयः: of very steady intention
• सु-स्थिर-आशयः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय) + स्थिर (प्रातिपदिक) + आशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (सुस्थिरः आशयः यस्य)

Speaker

Narada (teaching in a Vedanga/discipline context; commonly framed within Narada–Sanatkumara dialogue flow)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It defines the inner qualifications of an ideal practitioner—peace, humility, purity, faith, and steady resolve—showing that spiritual progress depends on character and disciplined mind, not mere learning.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing śraddhā (faith), humility, and steadiness, it points to the devotional temperament: a calm, purified heart that can sustain consistent worship and remembrance without wavering.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights the prerequisite discipline for Vedanga study—especially śama (mental restraint) and vinaya (trained conduct)—which supports accurate learning and application of technical sciences like Vyākaraṇa and Kalpa.