Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 31

Bhakti-Śraddhā-Ācāra-Māhātmya and the Commencement of the Mārkaṇḍeya Narrative

Devanagari script

स्वाश्रमाचारयुक्तस्य हरिभक्तिर्यदा भवेत् । न तस्य त्रिषु लोकेषु सदृशोऽस्त्यजनन्दन ॥ ३१ ॥

Transliteration

svāśramācārayuktasya haribhaktiryadā bhavet | na tasya triṣu lokeṣu sadṛśo'styajanandana || 31 ||

Translation

おおアジャ（梵天）の末裔よ、自らのアーシュラマの行いに堅く住する者にハリ（Hari）へのバクティが生ずるとき、三界にその比類はない。

Word by Word

• स्वाश्रमाचारयुक्तस्य: of one who is endowed with the conduct of one’s own āśrama
• स्वाश्रमाचारयुक्तस्य: सम्बन्ध (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त, युज्+क्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्बन्धि, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्व-आश्रम-आचार-युक्त (तत्पुरुषः: ‘स्वस्य आश्रमस्य आचारैः युक्तः’)

• हरिभक्तिः: devotion to Hari
• हरिभक्तिः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः भक्तिः)

• यदा: when
• यदा: काल (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• भवेत्: may be/arises
• भवेत्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• न: not
• न: निषेध (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• त्रिषु: in the three
• त्रिषु: विशेषण (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: (त्रि) बहुवचनार्थे, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् लोकेषु

• लोकेषु: worlds
• लोकेषु: अधिकरण (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• सदृशः: an equal/one similar
• सदृशः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सदृश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘समानः’ अर्थे

• अस्ति: exists/is
• अस्ति: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अजनन्दन: O son of Aja (Brahmā)
• अजनन्दन: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अज (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अजस्य नन्दनः)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Hari
• Vishnu
• Brahma (Aja)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It declares that the highest excellence is attained when Hari-bhakti blossoms in a person who faithfully lives according to their āśrama-dharma; such a devotee becomes unsurpassed in all the worlds.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as harmonizing with dharma: devotion to Hari is not presented as disorderly emotion, but as the mature fruit of disciplined life and right conduct within one’s āśrama.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It emphasizes applied dharma—ācāra (proper conduct) aligned with one’s āśrama—rather than a specific Vedāṅga; the practical takeaway is that scripturally guided discipline supports the rise of bhakti.