Home›Narada Purana›Purva Bhaga›First Quarter›Adhyaya 30›Shloka 114
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 114

Prāyaścitta for Mahāpātakas and the Sin-destroying Power of Viṣṇu-smaraṇa

Devanagari script

अनादिमात्मानमनंतशक्तिमाधारभूतं जगतः सुरेड्यम् । ज्योतिः स्वरुपं परमच्युताख्यं स्मृत्वा समभ्येति नरः सखायम् ॥ ११४ ॥

Transliteration

anādimātmānamanaṃtaśaktimādhārabhūtaṃ jagataḥ sureḍyam | jyotiḥ svarupaṃ paramacyutākhyaṃ smṛtvā samabhyeti naraḥ sakhāyam || 114 ||

Translation

始まりなき自己—無限の力を具え、宇宙の支えとなり、神々に讃えられ、その本性は清浄なる光、至上者アチュタと称される御方—を憶念する者は、その神聖なる友に近づく。

Word by Word
अनादिम्beginningless
अनादिम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनादि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; विशेषणम्
आत्मानम्the Self (Supreme Self)
आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
अनन्त-शक्तिम्of infinite power
अनन्त-शक्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (अनन्तस्य शक्तिः)
आधार-भूतम्being the support
आधार-भूतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआधार (प्रातिपदिक) + भूत (कृदन्त; भू-धातु)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; भूत-प्रत्ययान्त (past participle); तत्पुरुषः (आधारः भूतो यः)
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
सुर-ईड्यम्praised by the gods
सुर-ईड्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसुर (प्रातिपदिक) + ईड्य (कृदन्त; ईड्/ईळ्-धातु)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (सुरैः ईड्यः)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
स्वरूपम्true nature
स्वरूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
परम्supreme
परम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; विशेषणम्
अच्युत-आख्यम्named ‘Acyuta’
अच्युत-आख्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअच्युत (प्रातिपदिक) + आख्य (कृदन्त/प्रातिपदिक; आ-ख्या-धातु)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (अच्युत इति आख्यं/नाम यस्य)
स्मृत्वाhaving remembered
स्मृत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘having remembered’
समभ्येतिapproaches/attains
समभ्येति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+अभि+इ (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
सखायम्a friend
सखायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities
V
Vishnu (Acyuta)
D
Devas (Suras)

FAQs

It teaches that liberation is achieved through steady remembrance of Acyuta—the beginningless, all-supporting Supreme whose essence is pure Light—by which the seeker reaches the Lord as an intimate, saving Friend.

Bhakti is expressed here as smṛti (loving remembrance): by repeatedly recollecting Vishnu’s supreme, imperishable nature, the devotee naturally ‘approaches’ Him, emphasizing personal relationship through the epithet sakhā (Friend).

No specific Vedanga technique is prescribed; the practical takeaway is sādhana through smaraṇa (remembrance/meditative recollection), a core devotional discipline often supported by mantra-recitation and contemplative practice.

←Previous Verse
Next Verse→