Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 65

Bhāgīratha’s Bringing of the Gaṅgā

तं दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्षं भाभासितदिगन्तरम् । अतसीपुष्पसंकाशं स्फुरत्कुण्डलमण्डितम् ॥ ६५ ॥

taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaṃ bhābhāsitadigantaram | atasīpuṣpasaṃkāśaṃ sphuratkuṇḍalamaṇḍitam || 65 ||

彼を見た――蓮華の眼をもつ主は、四方の遥かな地平を照らし、青きアタシーの花のごとく輝き、きらめく耳飾りに荘厳されていた。人々は畏敬の驚きに満たされた。

tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), indeclinable (अव्ययवत्); ‘having seen’
puṇḍarīka-akṣamlotus-eyed
puṇḍarīka-akṣam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpuṇḍarīka (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); कर्मधारयः (puṇḍarīka-sadṛśam akṣam yasya)
bhābhāsita-dik-antaramilluminating the quarters and the intermediate directions
bhābhāsita-dik-antaram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootbhābhāsita (कृदन्त-प्रातिपदिक, √bhās) + dik (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); तत्पुरुषः (dik-antarāṇi bhābhāsitāni yena)
atasī-puṣpa-saṃkāśamhaving the luster of flax-flowers
atasī-puṣpa-saṃkāśam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootatasī (प्रातिपदिक) + puṣpa (प्रातिपदिक) + saṃkāśa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); उपमान-तत्पुरुषः (atasī-puṣpa-iva saṃkāśaḥ)
sphurat-kuṇḍala-maṇḍitamadorned with shining earrings
sphurat-kuṇḍala-maṇḍitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsphurat (कृदन्त-प्रातिपदिक, √sphur, शतृ) + kuṇḍala (प्रातिपदिक) + maṇḍita (कृदन्त-प्रातिपदिक, √maṇḍ, क्त)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); तत्पुरुषः (sphurat-kuṇḍalaiḥ maṇḍitam)

Narada (narrative description within the dialogue context)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

V
Vishnu

FAQs

The verse highlights darśana—direct vision of the lotus-eyed Lord—whose presence dispels darkness and illuminates all directions, symbolizing the removal of ignorance through divine grace.

By portraying Viṣṇu’s beauty, radiance, and auspicious ornaments, the verse supports bhakti through contemplative remembrance (smaraṇa) and reverent visualization of the Lord’s form, which deepens devotion.

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) is taught directly here; the verse functions primarily as a devotional-epic description used for dhyāna (meditative focus) in Purāṇic practice.