Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 21

The Explanation of the Twelve-Month Caturthī Vrata

आचार्याय विधिज्ञाय सत्कृत्य विनिवेदयेत् । उपहारं प्रकल्प्याथ दद्यादर्घं समुद्यते । ततः संप्रारथ्य विघ्नेशमूर्तिं सोपस्करां मुने ॥ २१ ॥

ācāryāya vidhijñāya satkṛtya vinivedayet | upahāraṃ prakalpyātha dadyādarghaṃ samudyate | tataḥ saṃprārathya vighneśamūrtiṃ sopaskarāṃ mune || 21 ||

作法に通じたアーチャーリヤに敬って近づき、供物を正式に申し出るべきである。次に相応の贈り物を整え、起ち上がってアルギャ(敬礼の灌水)を捧げる。その後、聖者よ、必要な祭具を備え、具現の姿なるヴィグネーシャに正しく祈願すべきである。

आचार्यायto the teacher
आचार्याय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
विधिज्ञायto the knower of rites
विधिज्ञाय:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविधि-ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; तत्पुरुष-समास: विधिं जानाति इति (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय)
सत्कृत्यhaving honored
सत्कृत्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसत्-√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; धातु: √कृ (करणे) उपसर्ग: सत् (सत्कारार्थ)
विनिवेदयेत्should present/offer
विनिवेदयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नि-√विद्/√वेद् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: √विद्/√वेद् (निवेदने) उपसर्ग: वि+नि
उपहारम्a gift/offering
उपहारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्रकल्प्यhaving prepared
प्रकल्प्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√कॢप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; धातु: √कॢप् (कल्पने) उपसर्ग: प्र
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (particle: then/now)
दद्याद्should give
दद्याद्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: √दा (दाने)
अर्घम्arghya (honor-offering)
अर्घम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समुद्यते(he) becomes ready/sets about
समुद्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-√यम् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: √यम् (उद्यमे/ग्रहणे) उपसर्ग: सम्+उद्
ततःthereafter
ततः:
Desha-Kala (देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): तस्मात्/तदनन्तरम्
संप्रार्थ्यhaving prayed to
संप्रार्थ्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-√अर्थ् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; धातु: √अर्थ् (याचने/प्रार्थने) उपसर्ग: सम्+प्र
विघ्नेशमूर्तिम्the form of Vighneśa (Gaṇeśa)
विघ्नेशमूर्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न-ईश-मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास: विघ्नानाम् ईशः (विघ्नेशः) तस्य मूर्तिः
सोपस्कराम्together with the requisite items
सोपस्कराम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-उपस्कर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (उपपद): उपस्करैः सह (सोपस्कर)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Narada (teaching in a ritual-instruction context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

A
Acharya
V
Vighnesha (Ganesha)

FAQs

It teaches that successful worship begins with humility and right order: honor the qualified ācārya, offer respectful oblations (arghya), and then invoke Vighneśa so obstacles to the rite are removed.

Bhakti here is expressed through disciplined reverence—serving the guru, giving offerings with sincerity, and praying to Vighneśa before commencing worship—showing devotion as both inner faith and correct devotional conduct.

It highlights ritual procedure (kalpa/vidhi): proper honoring of the officiant (ācārya), the formal act of arghya, and the preparatory invocation (āvāhana/prārthanā) to Vighneśa with required upaskaras (implements).