Adhyaya 93: The Goddess’s Boons to Suratha and the Merchant (Conclusion of the Devi Mahatmyam)

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये देवीवाक्यं नाम द्विनवतितमोऽध्यायः त्रिनवतितमोऽध्यायः- ९३ । ऋषिरुवाच एतत्ते कथितं भूूप देवीमाहात्म्यमुत्तमम् । एवंप्रभावा सा देवी ययेदं धार्यते जगत् ॥

かくして『吉祥マールカṇḍeya・プラーナ』、サーヴァルṇika・マンヴァンタラにおける『デーヴィー・マーハートミャ』（「デーヴィー・ヴァーキャ」と称される章段）第九十二章。第九十三章が始まる。聖仙（リシ）は言った。「王よ、この最上のデーヴィー・マーハートミャは汝に語られた。これこそ、この世界を支える女神の威力である。」

Verse 2

विद्या तथैव क्रियते भगवद्विष्णुमायया । तथा त्वमेेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः । मोह्यन्ते मोहिताश्चैव मोहमेेष्यन्ति चापरे ॥

知もまた、福徳ある主ヴィシュヌのマーヤーによって生じる。汝も、このヴァイシャも、また他の識別ある人々も同様である。彼らは迷わされ、迷わされたのち、さらに他者をも迷いへと落とす。

Verse 3

तामुपैहि महाराज शरणं परमेश्वरीम् । आराधिता सैव नृणां भोगस्वर्गापवर्गदा ॥

おお大王よ、至上の女神に帰依して庇護を求めよ。彼女を礼拝すれば、ただ彼女のみが人々にこの世の享楽、天界、そして解脱（モークシャ）を授ける。

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा सुरथः स नराधिपः । प्रणिपत्य महाभागं तमृषिं शंसितव्रतम् ॥

マールカンデーヤは言った。これらの言葉を聞くと、人々の主スラタは、誓戒によって名高いこの最も吉祥なる聖仙に頭を垂れて礼拝した。

Verse 5

निर्विण्णोऽतिममत्‍वेन राज्यापहरणेन च । जगाम सद्यस्तपसे स च वैश्यो महामुने ॥

過度の執着ゆえに世を厭い、また王国を奪われたために、彼はただちに苦行（タパス）へと赴いた――あの商人も共にである、ああ大聖よ。

Verse 6

संदर्शनार्थमम्बायाः नदीपुलिनसंस्थितः । स च वैश्यस्तपस्तेपे देवीसूक्तं परं जपन् ॥

母なるデーヴィーのダルシャナ（拝観）を得るため、川辺に住してその商人は苦行を行い、女神への至上の讃歌を繰り返し唱えた。

Verse 7

तौ तस्मिन् पुलिने देव्याः कृत्वा मूर्ति महीमयीम् । अर्हणां चक्रतुस् तस्याः पुष्पधूपाग्नितर्पणैः ॥

そこで、その川岸において二人は土で女神の像を作り、花・香・火、そして供物の献奠（アーフティ）によって彼女を礼拝した。

Verse 8

निराहारौ यतात्मानौ तन्मनस्कौ समाहितौ । ददतुस् तौ बलिं चैव निजगात्रासृगुक्षितम् ॥

断食し、自制して、全身全霊を女神に向けて専念し、深く集中して、二人はまたバリ（供献）を捧げ、自らの身体の血を灌いで供えた。

Verse 9

एवं समाराधयतोस् त्रिभिर्वर्षैर्यतात्मनोः । परितुष्टा जगद्धात्री प्रत्यक्षं प्राह चण्डिका ॥

このように、自己を律する二人の帰依者が三年のあいだ礼拝し続けると、世界を支えるチャンディカー（Caṇḍikā）は満足し、目に見える姿で彼らに語りかけた。

Verse 10

श्रीदेव्युवाच यत्प्रार्थ्यते त्वया भूप त्वया च कुलनन्दन । मत्तस्तत्प्राप्यतां सर्वं परितुष्टा ददामि तत् ॥

福徳なる女神は言われた。「王よ、そして汝、家系の喜びよ――我に求めるものは何であれ、すべて得られるがよい。我は満足し、それを授ける。」

Verse 11

मार्कण्डेय उवाच ततो वव्रे नृपो राज्यं अविभ्रंश्यन्यजन्मनि । अत्रैव च निजं राज्यं हतशत्रुबलं बलात् ॥

マールカṇḍेयは語った。そこで王は、来世において揺るがぬ王国を恩寵として選び、またこの世においても自らの国を取り戻し、力によって敵軍を滅ぼすことを願った。

Verse 12

सोऽपि वैश्यस्ततो ज्ञानं वव्रे निर्विण्णमानसः । ममेति अहमिति प्राज्ञः सङ्गविच्युतिकारकम् ॥

次いでその商人もまた、心が厭離していたので、賢者として、「我」と「我がもの」に根ざす執着を脱落させる知（智慧）を選んだ。

Verse 13

श्रीदेव्युवाच स्वल्पैरहोभिर्नृपते स्वं राज्यं प्राप्स्यते भवान् । हत्वा रिपूनस्कलितं तव तत्र भविष्यति ॥

福徳なる女神は仰せになった。「王よ、幾日も経ぬうちに汝は自らの王国を取り戻すであろう。敵を討ち滅ぼしたのち、そこでの汝の統治は揺るぎなく確立される。」

Verse 14

मृतश्च भूयः सम्प्राप्य जन्म देवाद्विवस्वतः । सावर्णिको नाम मनुर्भवान् भुवि भविष्यति ॥

「また死後、神ヴィヴァスヴァト（太陽）より再び生を受け、汝は地上においてサーヴァルニ（Sāvarṇi）と名づけられるマヌ（Manu）となるであろう。」

Verse 15

वैश्यवर्य त्वया यश्च वरोऽस्मत्तोऽभिवाञ्छितः । तं प्रयच्छामि संसिद्ध्यै तव ज्ञानं भविष्यति ॥

「商人のうち最勝なる者よ、汝が我に願い求めた恩寵—それを授けよう。汝が円満に成就するため、真実の智が汝の内に生起するであろう。」

Verse 16

मार्कण्डेय उवाच इति दत्त्वा तयोर्देवी यथाभिलषितं वरम् । बभूवान्तर्हिता सद्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता ॥

マーラカṇḍेयは語った。「かくして女神は、二人が望んだ恩寵をともに授けたのち、彼らが信愛をもって讃歌を捧げるや、ただちに姿を消された。」

Verse 17

एवं देव्याः वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः । सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः ॥

かくして、クシャトリヤの中の雄牛たるスラタは女神より恩寵を得、のちに太陽より生を受けて、地上においてサーヴァルニ（Sāvarṇi）と名づけられるマヌとなった。