Adhyaya 43 — Portents of Death (Ariṣṭa-lakṣaṇas) and the Yogin’s Response; Alarka Renounces Kingship
ऋक्षवानरयानस्थो गायन् यो दक्षिणां दिशम् ।
स्वप्ने प्रयाति तस्यापि न मृत्युः कालमिच्छति ॥
ṛkṣavānarayānastho gāyan yo dakṣiṇāṃ diśam / svapne prayāti tasyāpi na mṛtyuḥ kālamicchati
もし夢の中で、熊または猿を乗り物として南方へ向かい、歌っているなら、その者にも死は遅れず(定めの時に必ず)訪れる。
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Dreams are treated as mirrors of subtle momentum; such a dream warns one not to be careless—use remaining time for dharma, reconciliation, and inner composure.
Ancillary (not Pancalakṣaṇa). It is part of the Purāṇa’s didactic apparatus for ethical and spiritual preparedness.
A ‘vehicle’ in dream symbolizes the mind’s carrying-current; moving south signifies gravitation toward the realm of cessation. Singing can imply heedlessness or trance-like surrender—life moving toward its appointed end.