Adhyaya 2: The Lineage of Garuda and the Birth of the Wise Birds: Kanka and Kandhara

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे वपुशापो नाम प्रथमोऽध्यायः । द्वितीयोऽध्यायः । मार्कण्डेय उवाच । अरिष्टनेमिपुत्रोऽभूद् गरुडो नाम पक्षिराट् । गरुडस्याभवत् पुत्रः सम्पातिरिति विश्रुतः ॥

かくして『聖マールカṇḍeya・プラーナ』第一章「身体に関する呪詛（Vapuśāpa）」は終わる。第二章が始まる。マールカṇḍeyaは語った。アリṣṭanemiより、鳥の王ガルダ（Garuḍa）が生まれた。ガルダにはサンパーティ（Sampāti）と名高い子があった。

Verse 2

तस्याप्यासीद् सुतः शूरः सुपार्श्वो वायुविक्रमः । सुपार्श्वतनयः कुन्तिः कुन्तिपुत्रः प्रलोलुपः ॥

彼にもまた一子—勇士—があり、名をスパールシュヴァ（Supārśva）といい、その武威は風のごとかった。スパールシュヴァよりクンティー（Kuntī）が生まれ、クンティーの子はプラロールパ（Pralolupa）であった。

Verse 3

तस्यापि तनयावास्तां कङ्कः कन्धर एव च ।

彼にもまた二人の子があった。カンカ（Kaṅka）とカンダラ（Kandhara）である。

Verse 4

कङ्कः कैलासशिखरे विद्युद्रूपेति विश्रुतम् । ददर्शाम्बुजपत्राक्षं राक्षसं धनदानुगम् ॥

カイラーサ山の峰において、カンカは「ヴィディユッドルーパ」と名高い羅刹を見た。蓮の葉のごとき眼をもち、財宝主ダナダ（クベーラ）に随従する者であった。

Verse 5

आपानासक्तममलस्त्रग्दामाम्बरधारिणम् । भार्यासहायमासीनं शिलापट्टेऽमले शुभे ॥

彼は飲み物を口にしようと心を向け、汚れなき花鬘と腰帯、清浄な衣をまとっていた。妻を伴い、吉祥にして一点の穢れもない石の座に坐した。

Verse 6

तद्दृष्टमात्रं कङ्केन रक्षः क्रोधसमन्वितम् । प्रोवाच कस्मादायातस्त्वमितो ह्यण्डजाधम ॥

鷺が彼を見たその瞬間、羅刹は怒りに満ちて言った。「どこからここへ来たのだ。卵生のうち最も卑しき者よ！」

Verse 7

स्त्रीसन्निकर्षे तिष्ठन्तं कस्मान्मामुपसर्पसि । नैष धर्मः सुबुद्धीनां मिथो निष्पाद्यवस्तुषु ॥

「女のそばに密接していながら、なぜそのように我に近づくのか。これは賢者のダルマではない――双方が相互に生じ、相互に成就されるべき事（すなわち男女の欲事）に関わることは。」

Verse 8

कङ्क उवाच साधारणोऽयं शैलेन्द्रो यथा तव तथा मम । अन्येषां चैव जन्तूनां ममता भवतोऽत्र का ॥

カンカは言った。「この威厳ある山は共有のものだ。そなたのものでもあり、我のものでもあり、まことに他の生きもののものでもある。ゆえに、ここで何を独占しようというのか。」

Verse 9

मार्कण्डेय उवाच ब्रुवाणमित्थं खड्गेन कङ्कं छिन्चेद राक्षसः । क्षरत्क्षतजबिभत्सं विस्फुरन्तमचेतनम् ॥

マールカンデーヤは語った。「彼がそのように語っている最中、羅刹は剣でカンカを斬り倒した。カンカは傷口から血を流し、凄惨な姿で痙攣し、意識を失った。」

Verse 10

कङ्कं विनिहतं श्रुत्वा कन्धरः क्रोधमूर्च्छितः । विद्युद्रूपवधायाशु मनश्चक्रेऽण्डजेश्वरः ॥

カンカが討たれたと聞くや、カンダラは怒りのあまり気を失わんばかりとなり、ただちに心中で、卵生の者（鳥類）の主たるヴィディユドルーパを殺すと決した。

Verse 11

स गत्वा शैलशिखरं कङ्को यत्र हतः स्थितः । तस्य संकलनं चक्रे भ्रातुर्ज्येष्ठस्य खेचरः ॥ कोपामर्षविवृताक्षो नागेन्द्र इव निःश्वसन् ॥

彼はカンカが斃れている山頂へ赴いた。天空を翔ける者は、そこで兄の遺骸をかき集めた。怒りと憤激に目を見開き、主たる大蛇のように荒く息を吐いた。

Verse 12

जगामाथ स यत्रास्ते भ्रातृहा तस्य राक्षसः । पक्षवातेन महता चालयन् भूधरान् वरान् ॥

それから彼は、あの兄弟殺しの羅刹が留まる場所へ向かった。そは翼の猛き風によって、秀麗なる山々をも震わせる者であった。

Verse 13

वेगात् पयोदजालानि विक्षिपन् क्षतजेक्षणः । क्षणात् क्षयितशत्रुः स पक्षाभ्यां क्रान्तभूधरः ॥

彼は疾風のごとき速さで雨雲の群れを散らした。血に赤く染まった眼で、敵を瞬時に滅ぼし、両翼もて山々を飛び越えた。

Verse 14

पानासक्तमतिं तत्र तं ददर्श निशाचरम् । आताम्रवक्त्रनयनं हेमपर्यङ्कमाश्रितम् ॥

そこで彼は、夜にさまようその存在を見た。心は酒に溺れ、顔と眼は銅のように赤く、黄金の寝台に横たわっていた。

Verse 15

स्रग्दामापूरितशिखं हरिचन्दनभूषितम् । केतकीगर्भपत्राभिर्दन्तैर्घोरतराननम् ॥

その頂髻は花鬘で満ちて飾られ、黄檀の香で彩られていた。歯はケータキーの花の内側の花弁（葉鞘）のようで、その顔はこの上なく恐ろしかった。

Verse 16

वामोरुमाश्रितां चास्य ददर्शायतलोचनाम् । पत्नीं मदनिकाṃ नाम पुंस्कोकिलकलस्वनाम् ॥

また彼は、その妻マダニカーを見た。彼女は左の腿にもたれ、目は大きく、声は雄のカッコウの呼び声のように甘美であった。

Verse 17

ततो रोषपरीतात्मा कन्धरः कन्दरस्थितम् । तमुवाच सुदुष्टात्मन्नेहि युध्यस्व वै मया ॥

そのときカンダラは、怒りに心を圧され、洞窟に留まる者に告げた。「おお、悪しき心の者よ、来たれ——まことに我と戦え！」

Verse 18

यस्माज्जेष्ठो मम भ्राता विश्रब्धो घाततस्त्वया । तस्मात्त्वां मदसंसक्तं नयिष्ये यमसादनम् ॥

「我が兄は汝を信じていたのに、汝に殺された。ゆえに我は、酔い、驕慢に縛られた汝を、閻魔（ヤマ、死の王）の住処へ連れて行く。」

Verse 19

विश्वस्तघातिनां लोकाः ये च स्त्रीबालघातिनाम् । यास्यसे निरयान् सर्वांस्तांस्त्वमद्य मया हतः ॥

それらは信じる者を殺める者、そして女子供を殺す者のための報いの領域である。今日、我に討たれ、汝はそれら全ての地獄へと落ちるであろう。

Verse 20

मार्कण्डेय उवाच । इत्येवं पतगेन्द्रेण प्रोक्तं स्त्रीसन्निधौ तदा । रक्षः क्रोधसमाविष्टं प्रत्यभाषत पक्षिणम् ॥

マルカンデーヤは言った。鳥の王がその女の前でこのように語った時、羅刹（ラークシャサ）は怒りに囚われ、その鳥に答えた。

Verse 21

यदि ते निहतो भ्राता पौरुषं तद्धि दर्शितम् । त्वामप्यद्य हनिष्ये ऽहं खड्गेनानेन खेचर ॥

もし汝の兄弟が誠に殺されたのなら、それは武勇の証だ。今日、我はこの剣で汝をも殺さん、おお空を行く者（ケーチャラ）よ。

Verse 22

तिष्ठ क्षणं नात्र जीवन् पतगाधम यास्यसि । इत्युक्त्वाञ्जनपुञ्जाभं विमलं खड्गमाददे ॥

「しばし待て。汝はこの場を生きて去ることはできぬ、卑しき鳥よ！」かく語りて、彼は眼薬（アンジャナ）の塊のごとく黒き、一点の曇りなき剣を取り出した。

Verse 23

ततः पतगराजस्य यक्षाधिपभटस्य च । बभूव युद्धमतुलं यथा गरुडशक्रयोः ॥

かくて、鳥の王と夜叉（ヤクシャ）の王の戦士との間に、ガルーダと帝釈天（インドラ）の間の（有名な）戦いのごとき、比類なき戦いが勃発した。

Verse 24

ततः स राक्षसः क्रोधात् खड्गमाविध्य वेगवत् । चिक्षेप पतगेन्द्राय निर्वाणाङ्गारवर्चसम् ॥

その時、羅刹（ラークシャサ）は怒りに駆られ、猛スピードで剣を振り回し、鳥の王に向かって投げつけた。その輝きは、炎が消えかけた赤熱した炭のようであった。

Verse 25

पतगेन्द्रश्च तं खड्गं किञ्चिदुत्प्लुत्य भूतलात् । वक्त्रेण जग्राह तदा गरुडः पन्नगं यथा ॥

その時、鳥の王ガルーダは地面からわずかに飛び上がり、まるで蛇を捕らえるかのように、その剣を嘴（くちばし）で受け止めた。

Verse 26

वक्त्रपादतलैर्भङ्क्त्वा चक्रे क्षोभमथातुलम् । तस्मिन्भग्ने ततः खड्गे बाहुयुद्धमवर्तत ॥

嘴と足の裏で攻撃を加え、彼は計り知れない騒動を引き起こした。その剣が折れると、戦いはその後、素手による取っ組み合いへと変わった。

Verse 27

ततः पतगराजेन वक्षस्याक्रम्य राक्षसः । हस्तपादकरैराशु शिरसा च वियोजितः ॥

そして、鳥の王に胸を踏みつけられた羅刹は、たちまち手足を切断され、首を刎ねられた。

Verse 28

तस्मिन् विनिहते सा स्त्री खगं शरणमभ्यगात् । किञ्चित् संजातसंत्रासा प्राह भर्त्या भवामि ते ॥

彼が殺されると、その女性は避難を求めて鳥に近づいた。少し怯えながら、彼女は言った。「私はあなたの妻になります。」

Verse 29

तामादाय खगश्रेष्ठः स्वकं गृहमगात् पुनः । गत्वा स निष्कृतिं भ्रातुर्विद्युद्रुपनिपातनात् ॥

彼女を伴い、鳥のうち最上の者は再び自らの住まいへ帰った。そこに至ると、雷に打たれて倒れた樹のことにより、兄のために贖罪の行（プラーヤシュチッタ）を修した。

Verse 30

कन्धरस्य च सा वेश्म प्राप्येच्छारूपधारिणी । मेनकातनया सुभ्रूः सौपर्णं रूपमाददे ॥

カンダラーの住まいに至ると、彼女――意のままに姿を変え得る者、メーナカーの美しき眉の娘――は、ガルダ（Garuḍa）に似た鳥の姿を取った。

Verse 31

तस्यां स जनयामास तार्क्षों नाम सुतां तदा । मुनिशापाग्निविप्लुष्टां वपुमप्सरसां वराम् ॥ तस्या नाम तदा चक्रे तार्क्षोमिति विहङ्गमः ॥

ついで彼は彼女において、タールクショー（Tārkṣo）と名づけられる娘をもうけた。彼女はすぐれたアプサラスであったが、ある仙人の呪いの火によってその身は焼かれていた。その鳥は彼女に「タールクショー」という名を与えた。

Verse 32

मण्डपालसुताश्चासंश्चत्वारोऽमितबुद्धयः । जरितारिप्रभृतयो द्रोणान्ता द्विजसत्तमाः ॥

また、マンダパーラには測り知れぬ知性を備えた四人の息子がいた――ジャリターリ（Jaritāri）に始まりドローナ（Droṇa）に終わる、ああ、二度生まれし者のうち最勝よ。

Verse 33

तेषां जगहन्यो धर्मात्मा वेदवेदाङ्गपारगः । उपयेमे स तां तार्क्षी कन्धरानुमते शुभाम् ॥

そのうち末子は――心正しく、ヴェーダとその補助学（ヴェーダーンガ）に通じて――カンダラーの同意のもと、吉祥なるタールクシー（Tārkṣī）を妻とした。

Verse 34

कस्यचित्त्वथ कालस्य तार्क्षो गर्भमवाप ह । सप्तपक्षाहिते गर्भे कुरुक्षेत्रं जगाम सा ॥

しばらくしてタールクシャー（Tārkṣā）は懐妊した。胎を七つの半月（十四夜）にわたり宿したのち、彼女はクルクシェートラ（Kurukṣetra）へ赴いた。

Verse 35

कुरुपाण्डवयोर्युद्धे वर्तमाने सुदारुणे । भावित्वाच्चैव कार्यस्य रणमध्ये विवेश सा ॥

クル族とパーンダヴァ族とのあまりにも凄惨な戦が進行していたとき、しかもその事が宿命として定められていたゆえに、彼女は戦場のただ中へと入っていった。

Verse 36

तत्रापश्यत् तदा युद्धं भगदत्तकिरीटिनोः । निरन्तरं शरैरासीदाकाशं शलभैरिव ॥

そこで彼は、バガダッタ（Bhagadatta）と冠（ディアデム）を戴く戦士との戦いを見た。天空は絶え間なく矢で満ち、まるで蛾や蝗の群れが渦巻くかのようであった。

Verse 37

पार्थकोदण्डनिर्मुक्तमासन्नमतिवेगवत् । तस्या भल्लमहिश्यामं त्वचं चिच्छेद जाठरीम् ॥

パールタ（Pārtha）の弓から放たれた矢は、凄まじい速さで迫り来た。幅広い鏃によって、蛇のように黒い彼女の腹の皮を切り裂いた。

Verse 38

भिन्ने कोष्ठे शशाङ्काभं भूमावण्डचतुष्टयम् । आयुषः सावशेषत्वात् तूलराशाविवापतत् ॥

穀倉（貯蔵所）が破られて開くと、月のように白い卵状のものが四つ、地に落ちた—綿の山のように—ただわずかな命の残り（時分）しかなかったためである。

Verse 39

तत्पातसमकाले च सुप्रतीकाद्गजोत्तमात् । पपात महती घष्टा बाणसंच्छिन्नबन्धना ॥

彼が倒れ落ちたまさにその瞬間、名高き優れた象スプラティーカの背から、大きな象上台（ハウダ）が、矢によって結び目を断ち切られて落下した。

Verse 40

समं समन्तात् प्राप्ता तु निर्भिन्नधरणीतला । छादयन्ती खगाण्डानि स्थितानि पिशितोपरी ॥

しかしそれは四方にむらなく広がり、地の表は裂けて開いた。肉の上に横たわる鳥の卵を覆い、そのままそこにとどまった。

Verse 41

हते च तस्मिन् नृपतौ भगदत्ते नरेश्वरे । बहून्यहाऽन्यभूद्युद्धं कुरुपाण्डवसैन्ययोः ॥

そしてその王――人の主バガダッタ――が討たれると、クル族とパーンダヴァ族の両軍の戦いは、その後も幾日も続いた。

Verse 42

वृत्ते युद्धे धर्मपुत्रे गते शान्तनवान्तिकम् । भीष्मस्य गदतोऽशेषान् श्रोतुं धर्मान् महात्मनः ॥

戦が終わると、ダルマの子（ユディシュティラ）は、サーンタヌの子（ビーシュマ）のもとへ赴き、大心のビーシュマが説き明かす諸々のダルマを余すところなく聴聞しようとした。

Verse 43

घष्टागतानि तिष्ठन्ति यत्राण्डानि द्विजोत्तम । आजगाम तमुद्देशं शमीको नाम संयमी ॥

「おお、二度生まれのうち最勝の者よ。卵が落ち着いて留まっていたその場所へ、自己を制した苦行者シャミーカが到来した。」

Verse 44

स तत्र शब्दमशृणोच्चिचीकुचीति वाशताम् । बाल्यादस्फुटवाक्यानां विज्ञानेऽपि परे सति ॥

そこで彼は、幼子のように「cicīku-cī」と泣き叫ぶ声を聞いた。彼の理解はすでに成熟していたが、彼らの言葉は—幼少の発するものゆえ—判然とせず曖昧であった。

Verse 45

अथर्षिः शिष्यसहितो घृष्टामुत्पाट्य विस्मितः । अमातृपितृपक्षाणि शिशुकानि ददर्श ह ॥

ついで聖仙は弟子たちを伴い、その巣となっている草むらをかき破り、驚いて、父母の世話を受けぬ幼い雛鳥たちを見た。

Verse 46

तानि तत्र तथा भूमौ शमीको भगवान् मुनिः । दृष्ट्वा स विस्मयाविष्टः प्रोवाचानुगतान् द्विजान् ॥

それらがそのまま地に横たわるのを見て、驚嘆に満ちた尊き聖者シャミーカ（Śamīka）は、従って来た婆羅門たちに語りかけた。

Verse 47

सम्यगुक्तं द्विजाग्र्येण शुक्रेणोशनसा स्वयम् । पलायनपरं दृष्ट्वा दैत्यसैन्यं सुरार्दितम् ॥

かくして、両度生まれの最勝者—シュクラ、すなわちウシャナス自身—の語った言葉はまことに適切であった。彼は、神々に追い立てられ、逃走を企てるダイティヤの軍勢を見たのである。

Verse 48

न गन्तव्यं निवर्तध्वं कस्माद् व्रजथ कातराः । उत्सृज्य शौर्ययशसी क्व गताः न मरिष्यथ ॥

「行ってはならぬ—引き返せ！なぜ臆者のように逃げるのか。勇気と名誉を捨て去って、どこへ行けば死を免れようか。」

Verse 49

नश्यतो युध्यतो वापि तावद्भवति जीवितम् । यावद्धातासृजत् पूर्वं न यावन्मनसेप्सितम् ॥

滅びゆく者であれ戦う者であれ、命は造作主ダートリ（Dhātṛ）が先に創り定めた限りだけ保たれ、心の願いのままに長らえることはない。

Verse 50

एके म्रियन्ते स्वगृहे पलायन्तोऽपरे जनाः । भुञ्जन्तोऽन्नं तथैवापः पिबन्तो निधनं गताः ॥

ある者は自らの家で死に、ある者は逃走のさなかに死ぬ。同様に、食事中に終わる者もいれば、水を飲む時に終わる者もいる。

Verse 51

विलासिनस्तथैवान्ये कामयाना निरामयाः । अविक्षताङ्गाः शस्त्रैश्च प्रेतराजवशङ्गताः ॥

ある者は快楽を追い、ある者は欲望に満ちながらも病なく、武器によってさえ四肢は傷つかなかった——それでも彼らは亡者の王、プレータ王（Preta-rāja／ヤマ）の支配下に入っていた。

Verse 52

अन्ये तपस्याभिरता नीताः प्रेतनृपानुगैः । योगाभ्यासे रताश्चान्ये नैव प्रापुरमृत्युताम् ॥

ある者は苦行（タパス）に励みながらも、死者の主たるプレータ王の眷属に連れ去られた。ある者はヨーガの修習に没入していても、なお不死を得なかった。

Verse 53

शम्बराय पुरा क्षिप्तं वज्रं कुलिशपाणिना । हृदयेऽभिहतस्तेन तथापि न मृतोऽसुरः ॥

かつて金剛（ヴァジュラ）を執るインドラは、シャムバラ（Śambara）に金剛の雷霆を投げ放った。心臓を打たれながらも、そのアスラはなお死ななかった。

Verse 54

तेनैव खलु वज्रेण तेनैनेन्द्रेण दानवाः । प्राप्‍ते काले हता दैत्या स्तत्क्षणान्निधनं गताः ॥

まことに、その雷霆の金剛杵—インドラの武器—によってダーナヴァらは討たれた。定められた時が到来すると、ダイティヤらは打ち倒され、その瞬間に滅びに至った。

Verse 55

विदित्वैवं न सन्त्रासः कर्तव्यो विनिवर्तते । ततो निवृत्तास्ते दैत्या स्त्यक्त्वा मरणजं भयम् ॥

「このように理解したなら、恐慌を抱くべきではない。やがて鎮まる。そこで彼らダイティヤは、死から生じる恐れを捨てて退いた。」

Verse 56

इति शुक्रवचः सत्यं कृतमेभिः खगोत्तमैः । ये युद्धेऽपि न सम्प्राप्ताः पञ्चत्वमतिमानुषे ॥

かくして、これら最勝の鳥たちによってシュクラの言葉は真実となった。戦場にあってもなお「五となること」（死）の境地に至らなかった者たちが、常人の尺度を超える仕方でそれに至ったのである。

Verse 57

क्वाणाडानां पतनं विप्राः क्व घण्टापतनं समम् । क्व च मांसवसारक्तैर्भूमेरास्तरणक्रियाः ॥

「おおブラーフマナたちよ、小さな āṇāḍa の落下はどこにあり、鐘の落下に比すべきものがどこにあろうか。さらに、肉と脂と血とで大地を敷き覆うという行いはどこにあるのか。」

Verse 58

केऽप्येते सर्वथा विप्रा नैते सामान्यपक्षिणः । दैवानुकूलता लोके महाभाग्यप्रदर्शिनी ॥

「いずれにせよ、ブラーフマナたちよ、これらの存在はあらゆる点で卓絶しており、尋常の鳥ではない。世においては、運命の好転（神の摂理）がこそ、大いなる幸運を顕わにする。」

Verse 59

एवमुक्त्वा स तान् वीक्ष्य पुनर्वचनमब्रवीत् । निवर्तताश्रमं यात गृहीत्वा पक्षिबालकान् ॥

かく語りて彼らを見つめ、彼は再び言った。「帰れ。雛鳥たちを携え、庵（アーシュラマ）へ行け。」

Verse 60

मार्जाराखुभयं यत्र नैषामण्डजजन्मनाम् । श्येनतो नकुलाद्वापि स्थाप्यन्तां तत्र पक्षिणः ॥

これら卵より生まれしものが、猫や鼠を恐れずにすむ所、ただその所に鳥を置くべし—また鷹、さらにはマングースからも安全なる所に。

Verse 61

द्विजाः किं वातियत्नेन मार्यन्ते कर्मभिः स्वकैः । रक्ष्यन्ते चाखिला जीवा यथैते पक्षिबालकाः ॥

おお二度生まれし者よ、ただ個の努力のみで何が成し得ようか。衆生は自らの業により死に遭う。しかれども一切の生類はまた護られる—この雛鳥たちのごとく。

Verse 62

तथापि यत्नः कर्तव्यो नरैः सर्वेषु कर्मसु । कुर्वन् पुरुषकारं तु वाच्यतां याति नो सताम् ॥

それでも人はあらゆる事業において努力すべきである。だが、ただ自己の努力のみに依って行う者（それがすべてであるかのようにする者）は、善き人々の目に咎められる。

Verse 63

इति मुनिवरचोदितास्ततस्ते मुनितनयाः परिगृह्य पक्षिणस्तान् । तरुविटपसमाश्रितालिसङ्घं ययुरथ तापसरम्यमाश्रमं स्वम् ॥

最勝の聖仙にかく教え諭され、仙人の子らはその鳥たちを携えた。ついで彼らは、自らの庵（アーシュラマ）へ赴いた—修行者にとって心地よく、木々の枝には蜂の群れが宿っていた。

Verse 64

स चापि वन्यं मनसाभिकामितं प्रगृह्य मूलं कुसुमं फलं कुशान् । चकार चक्रायुध-रुद्र-वेधसां सुरेन्द्र-वैवस्वतः जातवेदसाम् ॥

そして彼は、心に定めていた森の供物—根、花、果実、そしてクシャ草—を取り、円盤を持つ者（ヴィシュヌ）、ルドラ、ヴェーダス（ブラフマー）、神々の主（インドラ）、ヴァイヴァスヴァタ（ヤマ）、およびジャータヴェーダス（アグニ）に供養（供犠）を捧げた。

Verse 65

अपाम्पतेर्गोष्पतिवित्तरक्षिणोः समीरणस्यापि तथा द्विजोत्तमाः । धातुर्विधातुस्त्वथ वैश्वदेविकाः श्रुतिप्रयुक्ता विविधास्तु सत्क्रियाः ॥

おお、最勝の二度生まれよ。ヴェーダにより定められた聖なる儀礼（satkriyāḥ）は多種多様である—水の主に関するもの、家畜の主および財宝の守護者に関するもの、また風神に関するものがある。同様に、ダーターとヴィダーターのための儀礼、さらに諸神全体に結びつくヴァイシュヴァデーヴァ（Vaiśvadeva）の儀礼もある。