Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Sāvitrī’s Report and Nārada’s Prognosis (सावित्र्याख्यान—सत्यवान्-गुणवर्णनं तथा अल्पायुषः पूर्वसूचना)

ददर्श चित्रकूटस्थं स रामं सहलक्ष्मणम्‌ | तापसानामलंकारं धारयन्तं धनुर्धरम्‌,चित्रकूट पहुँचकर भरतने लक्ष्मणसहित श्रीरामको धनुष हाथमें लिये तपस्वीजनोंकी वेष-भूषा धारण किये देखा

dadarśa citrakūṭasthaṃ sa rāmaṃ saha-lakṣmaṇam | tāpasānām alaṅkāraṃ dhārayantaṃ dhanurdharam ||

マールカンデーヤは語った。チトラクータに至ると、彼はラクシュマナを伴うラーマを見た—弓を執る勇者ラーマは弓を手にし、苦行者の質素な装いとその外徴を身に帯びていた。

ददर्शsaw
ददर्श:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
चित्रकूटस्थम्dwelling in Chitrakuta
चित्रकूटस्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचित्रकूट-स्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
रामम्Rama
रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Accusative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
लक्ष्मणम्Lakshmana
लक्ष्मणम्:
Karana
TypeNoun
Rootलक्ष्मण
FormMasculine, Accusative, Singular
तापसानाम्of ascetics
तापसानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतापस
FormMasculine, Genitive, Plural
अलंकारम्ornament/attire
अलंकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootअलंकार
FormMasculine, Accusative, Singular
धारयन्तम्wearing/bearing
धारयन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootधृ
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Accusative, Singular
धनुर्धरम्bow-bearer (archer)
धनुर्धरम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्-धर
FormMasculine, Accusative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
B
Bharata
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
C
Citrakūṭa
B
bow (dhanuḥ)
A
ascetics (tāpasāḥ)

Educational Q&A

The verse highlights dharma as a balance of renunciation and responsibility: Rama accepts ascetic simplicity in exile while remaining prepared to protect, showing disciplined self-restraint without abandoning righteous duty.

Bharata arrives at Chitrakuta and sees Rama there with Lakshmana. Rama is described as an archer holding his bow, yet dressed with the outward signs of an ascetic, emphasizing his exile condition and moral steadfastness.