Adhyāya 208: Aṅgirasī-kanyāḥ
Enumeration of Aṅgiras’ daughters and attribute-names
दातार: संविभक्तारो दीनानुग्रहकारिण:,जो सबको दान देनेवाले, अपने कुट॒म्बीजनोंमें प्रत्येक वस्तुको समानरूपसे बाँटकर उसका उपयोग करनेवाले, दीनजनोंपर कृपाभाव बनाये रखनेवाले, शास्त्रज्ञानके धनी, सबके लिये समादरणीय, तपस्वी और समस्त प्राणियोंके प्रति दयालु हैं, वे श्रेष्ठ पुरुषोंद्वारा सम्मानित शिष्ट कहे गये हैं
dātāraḥ saṁvibhaktāro dīnānugrahakāriṇaḥ | śāstrajñānadhanāḥ sarvaiḥ samādarhaṇīyāḥ tapasvinaḥ sarvaprāṇibhyo dayālavaḥ | te śreṣṭhapuruṣaiḥ satkṛtāḥ śiṣṭā iti kīrtitāḥ ||
狩人は言った。「惜しみなく施し、家の者に公平に分かち合い、貧しき者に憐れみを保ち、聖典の知に富み、万人に敬われ、苦行において自らを律し、あらゆる生きものに慈しみを向ける者——そのような人々は最上の人々により尊ばれ、『教養あり正しき者』と呼ばれるのだ。」
व्याध उवाच
True ‘cultured righteousness’ (śiṣṭatva) is defined by ethical practice: generosity, fair sharing within one’s household, active compassion for the poor, disciplined self-restraint, learning grounded in śāstra, and universal kindness toward living beings—qualities that earn the respect of the wise.
In the Dharma-vyādha episode of the Vana Parva, the hunter instructs a seeker on dharma. Here he lists the traits by which society recognizes genuinely righteous and exemplary people.