Shloka 9
Ghaṭotkaca’s Conveyance to Badarī and Entry into the Nara-Nārāyaṇa Āśrama (घटोत्कच-वाहनम्; नरनारायणाश्रम-प्रवेशः)
तामवेक्ष्य तु कौन्तेयो विवर्णवदनां कृशाम् । अड्-कमानीय धर्मात्मा पर्यदेवयदातुर:,धर्मात्मा कुन्तीनन्दनने देखा--द्रौपदीके मुखकी कान्ति फीकी पड़ गयी है और उसका शरीर कृश हो गया है। तब वे उसे अंकमें लेकर शोकातुर हो विलाप करने लगे
tām avekṣya tu kaunteyo vivarṇavadanāṁ kṛśām | aṅkam ānīya dharmātmā paryadevayad āturaḥ ||
ヴァイシャンパーヤナは語った。彼は彼女――ドラウパディー――の顔から血の気が失せ、身がやつれているのを見て、クンティーの子、法を本性とする者は彼女を膝に抱き寄せ、苦悶に圧されて嘆き始めた。この場面は、ダルマに立つ英雄の慈悲を示す。流謫と艱難のただ中にあっても、彼は苦しみに冷酷さで応えるのではなく、護り、いたわり、そして悲しみをもって応えるのである。
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dhārmic compassion: a righteous person does not treat suffering as merely fate or strategy but responds with humane care. Yudhiṣṭhira’s identity as dharmātmā is shown through empathy and protective tenderness toward Draupadī.
In the forest-exile setting, Yudhiṣṭhira sees Draupadī weakened—pale-faced and thin. He takes her into his lap and, overcome by sorrow, laments aloud, marking a moment of emotional intensity and concern for her hardship.