Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

वसुदेव–अर्जुन संवादः

Vasudeva–Arjuna Dialogue in the Aftermath of Dvārakā

राजा च भीमसेनश्न सहदेवश्नू पाण्डव: । नकुलो याज्ञसेनी च षडेकमनसो वयम्‌,“राजा युधिष्ठिर, भीमसेन, पाण्डव सहदेव, नकुल, द्रौपदी तथा मैं--ये छः: व्यक्ति एक ही हृदय रखते हैं (इनमेंसे कोई भी अब यहाँ रहना नहीं चाहेगा)

rājā ca bhīmasenaś ca sahadevaś ca pāṇḍavaḥ | nakulo yājñasenī ca ṣaḍ ekamanaso vayam ||

ヴァイシャンパーヤナは言った。「ユディシュティラ王、ビー マセーナ、パーンダヴァのサハデーヴァ、ナクラ、ヤージュニャセーニー(ドラウパディー)——そして私もまた。われら六人は心を一つにし、思いを一つにしている。もはや誰一人として、ここに留まりたいとは望まぬ。」

राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भीमसेनःBhimasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सहदेवःSahadeva
सहदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवःthe Pandava (here: Sahadeva, a Pandava)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
याज्ञसेनीYajnaseni (Draupadi)
याज्ञसेनी:
Karta
TypeNoun
Rootयाज्ञसेनी
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
षट्six
षट्:
Karta
TypeNoun
Rootषट्
FormMasculine, Nominative, Plural
एकमनसःof one mind, unanimous
एकमनसः:
Karta
TypeAdjective
Rootएकमनस्
FormMasculine, Nominative, Plural
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīmasena (Bhīma)
S
Sahadeva
N
Nakula
Y
Yājñasenī (Draupadī)

Educational Q&A

The verse highlights unanimity in dharmic resolve: when life’s supports collapse and the world turns, the righteous recognize impermanence and move together toward detachment rather than clinging to power or place.

After the catastrophic end of the Yādavas and the waning of their own worldly ties, the Pāṇḍavas and Draupadī are described as sharing a single intention: none wishes to remain, signaling their collective decision to depart from worldly life.