Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

द्रोण–सात्यकि-युद्धम्

Droṇa–Sātyaki Engagement

स विद्वलितसर्वाड्: क्षितिकम्पे यथाचल: । धेर्यमालम्ब्य बीभत्सुद्रोणं विव्याध पत्रिभि:,उस आधघातसे अर्जुनका सारा शरीर विह्लल हो गया, मानो भूकम्प होनेपर पर्वत हिल उठा हो। तथापि अर्जुनने धैर्य धारण करके पंखयुक्त बाणोंद्वारा द्रोणाचार्यको घायल कर दिया

sa vidvalita-sarvāṅgaḥ kṣiti-kampe yathācalaḥ | dhairyam ālambya bībhatsur droṇaṃ vivyādha patribhiḥ ||

サञ्जयは言った。その一撃により、アルジュナの全身は揺らぎ定まらず、地震に山が震えるがごとくであった。されど彼は勇気と沈着を支えとして、羽根ある矢をもってドローナアーチャーリヤを射貫き、傷を負わせた。衝撃と恐れのただ中にあっても、戦場の行いを導くのは揺るがぬ決意であることが示された。

सःhe (Arjuna)
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विद्वलित-सर्वाङ्गःwhose whole body was shaken/afflicted
विद्वलित-सर्वाङ्गः:
Karta
TypeAdjective
Rootविद्वलित (वि+द्वल्/द्वल्) + सर्वाङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षितिकम्पेin an earthquake
क्षितिकम्पे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षितिकम्प
FormMasculine, Locative, Singular
यथाas/like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अचलःa mountain
अचलः:
Karta
TypeNoun
Rootअचल
FormMasculine, Nominative, Singular
धैर्यम्steadfastness/courage
धैर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootधैर्य
FormNeuter, Accusative, Singular
आलम्ब्यhaving taken support (of), having steadied himself
आलम्ब्य:
TypeVerb
Rootआ+लम्ब्
FormGerund (Absolutive)
बीभत्सुःBībhatsu (Arjuna)
बीभत्सुः:
Karta
TypeNoun
Rootबीभत्सु
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रोणम्Droṇa
द्रोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Accusative, Singular
विव्याधpierced/wounded
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
पत्रिभिःwith feathered (arrows)
पत्रिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपत्रिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Bībhatsu)
D
Droṇa (Droṇācārya)
F
feathered arrows
E
earthquake
M
mountain

Educational Q&A

Even when the body and mind are shaken by fear or shock, one should grasp dhairya (steadfast composure) and act according to one’s duty; courage here is not absence of trembling, but mastery over it.

Arjuna is struck so powerfully that he reels like a mountain in an earthquake; nevertheless, he regains composure and wounds Droṇācārya with feathered arrows.