Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Adhyāya 57 — Arjuna’s Vow-Anxiety, Kṛṣṇa’s Counsel, and the Pāśupata Authorization

सध्वजा: सपताकाश्च रथा हेममयास्तथा । यः: सहस्र॑ं सहस्नाणि कन्या हेमविभूषिता:,राजा पौरव प्रत्येक यज्ञमें यथासमय प्रचुर दक्षिणा बाँटते थे। उन्होंने स्वर्णकी-सी कान्तिवाले दस हजार मतवाले हाथी, ध्वजा और पताकाओंसहित सुवर्णमय बहुत-से रथ तथा एक लाख स्वर्णभूषित कन्याओंका दान किया था

sadhvajāḥ sapatākāś ca rathā hemamayās tathā | yaś ca sahasraṃ sahasrāṇi kanyā hema-vibhūṣitāḥ ||

ナーラダは言った。「旗印と幡を備えた黄金の戦車があり、また黄金の装身具で飾られた乙女が幾千幾万といた。かくして王は、あらゆる祭祀においてしかるべき時に、豊かなダクシナー(dakṣiṇā)を施し、壮麗な戦車と華やかに飾られた従者たちを与えたので、その祭礼の施与は、ダルマと繁栄と王の責務を世に示す徴となった。」

सध्वजाःhaving banners/standards
सध्वजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootस-ध्वज (ध्वज)
FormMasculine, Nominative, Plural
सपताकाःhaving pennants/flags
सपताकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootस-पताका (पताका)
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
रथाःchariots
रथाः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Plural
हेममयाःmade of gold
हेममयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहेममय
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Accusative, Singular
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Accusative, Plural
कन्याःmaidens/young women
कन्याः:
Karta
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Nominative, Plural
हेमविभूषिताःadorned with gold
हेमविभूषिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootहेम-विभूषित
FormFeminine, Nominative, Plural

नारद उवाच

N
Nārada
R
ratha (chariots)
D
dhvaja (standards)
P
patākā (banners)
K
kanyā (maidens)
H
hema (gold)

Educational Q&A

The verse highlights dāna as an expression of dharma: a righteous king supports social and ritual order by giving abundant, timely gifts (dakṣiṇā) at sacrifices, turning wealth into public welfare and religious merit rather than mere private luxury.

Nārada is describing the scale and splendor of royal donations connected with sacrificial rites—golden chariots with standards and banners, and vast numbers of gold-adorned maidens—emphasizing the king’s prosperity and his practice of distributing it as dakṣiṇā.